8 Mart'ta Kadın Sağlığına Dikkat Çeken Önemli Çağrı
Türk Jinekolojik Kanser Vakfı Başkanı Prof. Dr. Polat Dursun, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, kadın sağlığının bir toplumun gelişmişlik düzeyinin en temel göstergelerinden biri olduğunu belirterek, "Kadın sağlığı ulusal bir öncelik olmalıdır" çağrısında bulundu.
Jinekolojik Kanserlerde Dünya Genelinde Çarpıcı Veriler
Prof. Dr. Dursun, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve GLOBOCAN 2024 verilerini paylaşarak, jinekolojik kanserlerin küresel boyutuna dikkat çekti:
- Serviks (rahim ağzı) kanseri: HPV enfeksiyonuna bağlı gelişen ve aşılama ile önlenebilen tek jinekolojik kanser olmasına rağmen, yılda yaklaşık 660 bin yeni vaka ve 350 bin ölüme neden oluyor.
- Endometrium (rahim içi) kanseri: Obezite ve metabolik sendrom artışı ile insidansı yükselmekte olup, erken belirti vermesi nedeniyle zamanında başvuru ile yüksek oranda tedavi edilebiliyor. Yine de yılda yaklaşık 417 bin yeni vaka ve 97 bin ölüm görülüyor.
- Over (yumurtalık) kanseri: Genellikle ileri evrede tanı alması nedeniyle mortalitesi en yüksek jinekolojik kanser olarak öne çıkıyor. BRCA1/2 mutasyonları gibi genetik risk faktörleri taşıyan bireylerde risk azaltıcı stratejiler yaşamsal önem taşıyor. Her yıl yaklaşık 313 bin yeni vaka ve 207 bin ölüm kaydediliyor.
Türkiye'deki Tarama Programı Halk Sağlığı Başarısı Olarak Değerlendiriliyor
Prof. Dr. Dursun, Türkiye'de endometrium kanserinin en sık görülen jinekolojik kanser olduğunu, yumurtalık kanserinin ise mortalitesinin yüksek seyrettiğini ifade etti. "Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen HPV-DNA temelli ulusal serviks kanseri tarama programı önemli bir halk sağlığı başarısıdır" diyerek, bu programın önemini vurguladı.
Kadınların Dikkat Etmesi Gereken Kritik Belirtiler
Prof. Dr. Dursun, kadınların ciddiye alması gereken belirtileri sıralayarak, iki haftadan uzun süren ve tekrarlayan semptomlarda mutlaka bir kadın hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğinin altını çizdi:
- Serviks Kanseri Belirtileri:
- Cinsel ilişki sonrası kanama
- Adet dışı düzensiz vajinal kanama
- Kötü kokulu vajinal akıntı
- Pelvik ağrı
- Endometrium Kanseri Belirtileri:
- Postmenopozal kanama (en önemli uyarı bulgusu)
- Ara kanamalar
- Uzamış veya aşırı adet kanaması
- Over Kanseri Belirtileri:
- Karında şişkinlik ve dolgunluk hissi
- Sürekli gaz, hazımsızlık
- Pelvik veya abdominal ağrı
- Erken doyma hissi
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
HPV Aşısının Ulusal Programa Dahil Edilmesi Bilimsel Bir Gereklilik
Prof. Dr. Dursun, vakıf adına yaptığı çağrıda, "HPV aşısı, kanserden koruyan bir aşıdır. Bugün birçok ülkede ulusal bağışıklama programının bir parçasıdır. HPV aşısının Türkiye'de de ulusal programa dahil edilmesi bilimsel bir gerekliliktir" dedi. Bu adımın, serviks kanseri insidansını belirgin şekilde azaltacağını, uzun vadede sağlık harcamalarını düşüreceğini, kadın sağlığında eşitsizlikleri azaltacağını ve gelecek nesilleri kanserden koruyacağını sözlerine ekledi.
