Alzheimer Hastalığında Kadınlar Ön Planda: Menopoz Dönemi Kritik Risk Faktörü
Türkiye'de 600 binden fazla kişiyi etkileyen Alzheimer hastalığı, özellikle kadınlarda daha yaygın görülüyor. Uzmanlar, bu durumun temel nedeninin menopoz dönemindeki östrojen kaybı ve hormonal değişimler olduğunu belirtiyor. Dünya genelindeki Alzheimer vakalarının yaklaşık üçte ikisini kadınlar oluşturuyor.
Erken Tanı İçin Nörolojik Kontroller Şart
Nörolog Doç. Dr. Mustafa Seçkin, Alzheimer hastalığına karşı en büyük silahın erken tanı olduğunu vurguladı. "Henüz hiçbir unutkanlık şikayeti başlamadan nörolojik kontrollerin yapılmasını öneriyoruz" diyen Seçkin, yeni testler sayesinde ağır unutkanlığı olmayan kişilerde bile hastalığın tespit edilebildiğini açıkladı.
Doç. Dr. Seçkin, Alzheimer'ın ilk semptomların başlamasından 10 ila 20 yıl önce beyinde patolojik etkilerini göstermeye başladığını ifade etti. "Artık kanser taramaları gibi, Alzheimer için de erken evre tarama yöntemleri geliştirildi" diyerek, risk gruplarının belirlenmesinin önemine dikkat çekti.
Menopoz ve Östrojen Eksikliğinin Beyin Üzerindeki Etkileri
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, menopoz dönemindeki östrojen azalmasının kadınların beyin fonksiyonları üzerinde ciddi etkileri olduğunu belirtti. "Östrojen eksikliği beynin glikoz alımını azaltarak beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor" diyen İtil, aynı genlere sahip kadın ve erkekler karşılaştırıldığında, kadınlarda beyin küçülmesi ve 'beyin sisi' gibi durumların daha sık görüldüğünü kaydetti.
Prof. Dr. İtil, diyabet ve tiroid gibi sistemik hastalıkların kontrol altına alınmasının ve düzenli spor yapılmasının önemini vurgularken, hormon tedavisinin her kadına rutin olarak verilemeyeceğini, ancak Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) menopoz ilaçlarındaki kara kutu uyarılarını kaldırdığını hatırlattı.
Kadın Sağlığı ve Alzheimer Konferansından Önemli Mesajlar
"Kadın yaşam döngüsünde bilişsel sağlık ve koruyucu yaklaşımlar" başlıklı etkinlikte, Alzheimer hastalığının kadın sağlığı üzerindeki etkileri her yönüyle ele alındı. Etkinliğe katılan uzmanlar şu konulara dikkat çekti:
- Menopoz sürecinin nörolojik kontrollerle birlikte yürütülmesi gerektiği
- Kas-iskelet zafiyetine neden olabilecek hastalıkların tedavisinde multidisipliner yaklaşımın önemi
- Geriatri bakış açısıyla yaşlılık sürecinde kadın sağlığının korunması
- Alzheimer hastası bakım veren kadınların desteklenmesi gerektiği
Etkinlik kapsamında tiyatro ve sinema oyuncusu Zerrin Sümer, sanatçı Suzan Kardeş ve yapımcı Mine Güler, Alzheimer hastalığını yaşamak ve oynamak üzerine özel bir söyleşi gerçekleştirdi.
Alzheimer Tarama Yöntemleri Gelişiyor
Doç. Dr. Mustafa Seçkin, Alzheimer taramasının artık çeşitli yöntemlerle yapılabildiğini belirterek şu bilgileri paylaştı:
- Ayrıntılı nörolojik muayene ve nörogörüntüleme teknikleri
- PET gibi ileri tetkikler ve beyin omurilik sıvısı incelemeleri
- Yeni geliştirilen serum biyobelirteçleri ve kan testleri
- Aile öyküsü olan risk altındaki bireylerde genetik testler
"Altın standart kabul edilen belden sıvı alma işlemi, halen yüzde 90'ın üzerinde doğruluk payı veriyor" diyen Seçkin, beyindeki amiloid ve tau protein birikiminin PET yöntemiyle veya kan testleriyle tetkik edilebildiğini sözlerine ekledi.
Uzmanlar, menopoz dönemindeki kadınların düzenli nörolojik kontroller yaptırmasının, Alzheimer riskini azaltmada kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, erken tanı ve multidisipliner yaklaşımın hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada en etkili yöntemler olduğunu belirtti.
