Bebeklerde Reflü: Fizyolojik Olabilir Ama Bu Belirtileri Önemseyin
Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzman Dr. Gülşen Gökçe, bebeklerde sıkça rastlanan reflü hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Dr. Gökçe, bebeklerde mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasının reflü olarak tanımlandığını belirterek, bu durumun özellikle yenidoğanlar ve küçük bebeklerde oldukça yaygın olduğunu vurguladı.
Fizyolojik Reflü Nedir?
Uzm. Dr. Gökçe, "Bu durum genellikle fizyolojik bir durumdur ve bebek büyüdükçe kendiliğinden düzelir. Fizyolojik reflü bebeklerin yüzde 50-70’inde görülmektedir" dedi. Her kusmanın reflü anlamına gelmediğini ifade eden Gökçe, yenidoğan döneminde hava yutma veya fazla süt nedeniyle kusmanın normal olabileceğini söyledi.
Reflünün En Sık Nedenleri
Dr. Gökçe, bebeklerde reflünün en sık nedenlerini şöyle sıraladı:
- Mide ile yemek borusu arasındaki mekanizmanın tam olgunlaşmaması
- Yemek borusunun kısa ve dar olması
- Mide kaslarının yeterince güçlü olmaması
- Bebeğin yatay pozisyonda beslenmesi
- Sıvı gıdalarla beslenmenin reflüyü kolaylaştırması
Anne Sütünün Koruyucu Etkisi
Anne sütüyle beslenen bebeklerde reflünün daha az ve daha hafif seyrettiğini aktaran Uzm. Dr. Gökçe, "Anne sütü mide içinde daha akışkan kalır, mide basıncını azaltır. Sindirimi daha kolaydır ve mideyi daha çabuk terk eder. Bu bebeklerde gaz ve kabızlık da daha az görülür" ifadelerini kullandı.
Mama İle Beslenenlerde Risk Daha Fazla
Mama ile beslenen bebeklerde reflü şikâyetinin daha sık görüldüğünü belirten Dr. Gökçe, mamanın mideyi daha geç boşalttığını, sindiriminin daha uzun sürdüğünü ve gaz oluşumunun fazla olduğunu dile getirdi.
Aşırı Beslenme ve Gaz Sancısı İle Karıştırılma Riski
Aşırı beslenmenin mide içi basıncı artırarak reflüyü tetikleyebileceğini söyleyen Uzm. Dr. Gökçe, gaz sancısı ile reflünün sık karıştırıldığını ifade etti. Huzursuzluk, ağlama, emme sırasında bırakma, kıvranma, kusma ve ağızdan süt gelmesinin her iki durumda da görülebileceğini belirtti.
Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Uzm. Dr. Gökçe, bazı belirtilerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak şu durumlarda vakit kaybedilmeden doktora başvurulması gerektiğini söyledi:
- Fışkırır tarzda kusma
- Yeşil ya da kanlı kusma
- Kilo alamama veya kilo kaybı
- Sürekli ve şiddetli ağlama
- Beslenmeyi reddetme
- Sık öksürük, morarma, yutma güçlüğü
- Nefes durur gibi olan ataklar
Bir yaşından sonra şiddetli reflünün devam etmesinin normal kabul edilmediğini de ekledi.
Tanı ve Tedavi Süreci
Bebeklerde reflü tanısının çoğu zaman öykü ve fizik muayene ile konulduğunu ifade eden Dr. Gökçe, gerekli durumlarda 24 saatlik pH monitörizasyonu, endoskopi ve baryumlu tetkiklerin yapılabileceğini belirtti. Tedavinin şikâyetin derecesine göre düzenlendiğini söyleyen Gökçe, şu önerilerde bulundu:
- Az ama sık beslenmeli
- Zorla mama bitirilmemeli
- Yavaş akışlı biberon tercih edilmeli
- Beslenme sonrası 20-30 dakika dik tutulmalı
- Her öğünde mutlaka gaz çıkarılmalı
- Gerekirse doktor önerisiyle reflü mamaları ve kıvam artırıcılar kullanılabilir
Çoğu Bebekte Kendiliğinden Düzelir
Reflünün fizyolojik olduğu durumlarda 3-4 ayda zirve yaptığını, 6. aydan sonra azaldığını ve 12-18 ayda kendiliğinden düzeldiğini kaydeden Uzm. Dr. Gökçe, "İki yaşından sonra devam eden durum gastroözofageal reflü hastalığı olarak değerlendirilir" dedi.
Ailelerin Sık Yaptığı Hatalar
Dr. Gökçe, ailelerin her kusmayı normal saymasının yanlış olduğunu belirterek şu hatalara dikkat çekti:
- Her kusmada beslenmeyi kesmek
- Az emdi diye fazla beslemek
- Emzirir emzirmez yatırmak
- Gaz çıkarmamak
- Annenin beslenmesine dikkat etmemesi
- Doktor kontrolü olmadan ilaç kullanmak
Tedavi Edilmezse Ciddi Sonuçlar Doğurabilir
Tedavi edilmeyen reflünün ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade eden Dr. Gökçe, "Sürekli ağlama, beslenme reddi, kilo alamama, kanlı kusma, tekrarlayan bronşit ve zatürre görülebilir. Yemek borusunda hasar gelişebilir, demir eksikliği ortaya çıkabilir" uyarısında bulundu.
