Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesi İçin Kapsamlı Eylem Planı Devreye Alınıyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030) resmi olarak açıklandı. Bu kapsamlı strateji belgesi, çocukların dijital ortamlarda karşılaşabilecekleri çok yönlü risklerden etkin bir şekilde korunmasını ve dijitalleşmenin sunduğu fırsatlardan bilinçli, güvenli ve üretken biçimde yararlanmalarını hedefliyor. Plan, önümüzdeki beş yıllık dönem için somut adımlar ve yol haritası içeriyor.
Bakan Göktaş: "Çocuklar Dijital Tehlikeleri Yetişkinler Kadar Kolay Ayırt Edemiyor"
Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, eylem planının sunuşunda yaptığı açıklamada, çocukların erken yaşlarda dijital teknolojilerle tanıştığını ve çevrim içi dünyada geçirdikleri sürenin her geçen gün arttığını vurguladı. Göktaş, "Dijital dünyanın sınırsız ve kontrolsüz yapısı, çocuklar açısından önemli riskleri de beraberinde getiriyor. Çocuklar, dijital ortamdaki tehlikeleri yetişkinler kadar kolay ayırt edememekte ve çevrim içi dünyanın karmaşık yapısı içinde savunmasız kalabilmektedir" ifadelerini kullandı.
Bakan, bu nedenle çocukların yüksek yararını temel alan bütüncül bir yaklaşımla hem risklerin önlenmesi hem de fırsatların güvenli biçimde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Planın hazırlanmasında akademi, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörün katkı sunduğu belirtildi.
Dört Temel Stratejik Amaç ve Somut Hedefler
Eylem planı, dört ana stratejik amaç üzerine inşa edildi. Bu amaçlar şu şekilde sıralanıyor:
- Farkındalık ve Bilinçlendirme
- Koruyucu ve Önleyici Mekanizmaların Geliştirilmesi
- Dijital Risklere Karşı Müdahale ve Destek Mekanizmalarının Güçlendirilmesi
- Yasal ve Kurumsal Düzenlemelerin Güçlendirilmesi
Hedef kitle olarak ise çocuklar, ebeveynler, bakımverenler, toplumun geneli, çocukla çalışan profesyoneller ve eğitimciler belirlendi.
Eğitim Sisteminde Köklü Değişiklikler: Zorunlu Dersler ve Akran Liderliği
Plan kapsamında eğitim sisteminde önemli düzenlemeler yapılacak. Bilişim teknolojilerinin ve internetin bilinçli ve güvenli kullanımı, dijital becerilerin güçlendirilmesi, kişisel verilerin korunması, siber güvenlik, siber risk ve tehditler, siber suç, siber zorbalık, teknoloji bağımlılığı, dijital haklar ile dijital okuryazarlık becerilerini içeren zorunlu dersler müfredata eklenecek ve ders içerikleri hazırlanacak. Yükseköğrenimde de dijital okuryazarlık ve güvenlik konuları seçmeli ders veya müfredat konusu olarak yer alacak.
Çocukların birbirlerinden öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla ise dijital güvenlik, siber zorbalıktan korunma, teknoloji bağımlılığına karşı farkındalık konularında "akran liderliği" yaklaşımına dayalı eğitim programları hayata geçirilecek. Okullarda dijital güvenlik kulüpleri kurulacak, kısa film yarışmaları, drama atölyeleri, tiyatro gösterimleri gibi etkinlikler düzenlenecek.
Ebeveynler ve Toplum Geneli İçin Kapsamlı Bilinçlendirme Çalışmaları
Eylem planı yalnızca çocukları değil, ebeveynleri ve toplumun genelini de kapsıyor. Ebeveyn ve bakımverenlere yönelik olarak dijital ebeveynlik, siber güvenlik, teknoloji bağımlılığı gibi konularda eğitim modülleri oluşturulacak ve eğitimler gerçekleştirilecek. Ayrıca, çocukların yaş ve gelişim düzeylerine uygun dijital oyun seçimi konusunda rehberlik sağlanacak.
Toplum geneline yönelik bilinçlendirme çalışmalarında ise dijital riskler ve fırsatlar konusunda kamu spotları hazırlanacak, süreli yayınlarla bilgilendirme yapılacak. Siber zorbalığın önlenmesi amacıyla okullardaki farkındalık eğitimleri, radyo, televizyon ve dijital medya platformlarında yayımlanacak içeriklere dönüştürülecek.
Psikososyal Destek ve Yasal Düzenlemeler
Planın önemli bir ayağını da dijital şiddete veya riskli içeriklere maruz kalan çocuklara yönelik psikososyal destek programları oluşturuyor. Bu kapsamda, psikososyal destek alanında çalışan personelin niteliğinin artırılması için eğitimler düzenlenecek, danışmanlık ve iyileştirme mekanizmaları güçlendirilecek.
Yasal ve kurumsal düzenlemelerin güçlendirilmesi başlığı altında ise çocuklara yönelik zararlı içeriklerin engellenmesi, kişisel verilerin korunması, dijital bağımlılıkla mücadele hususlarında standartlar ve mevzuat altyapısı oluşturulacak. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında, sosyal ağ sağlayıcıları ile dijital oyun sağlayıcılarına yönelik mevzuat güncellemeleri yapılacak.
Çocuk Dostu Dijital Ortamlar ve Dijital Bağımlılıkla Mücadele
Eylem planı, çocukların gelişim düzeylerine uygun, güvenli, erişilebilir ve çocuk haklarına saygılı dijital ortamların oluşturulmasını da hedefliyor. Bu doğrultuda çocuk dostu dijital uygulama ve internet siteleri geliştirilecek.
Dijital bağımlılıkla mücadele için ise gençlik kampları düzenlenmesi sağlanacak, çocukların dijital ortam dışında zaman geçirmesini teşvik etmek amacıyla sanatsal, sportif ve kültürel içerikli etkinlikler yapılacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatlarının görev, yetki ve sorumluluklarını belirleyen düzenleyici bir yönerge hazırlanacak.
Bu kapsamlı eylem planı, Türkiye'nin çocuk koruma politikalarını dijital çağın gerekleriyle uyumlu hale getirmeyi amaçlayan stratejik bir belge olarak öne çıkıyor ve önümüzdeki beş yılda hayata geçirilecek somut adımlarla çocukların dijital dünyada güvende olmasını hedefliyor.
