Uzman Psikologdan Ailelere Kritik Uyarı: Çocukları Cezalandırmak Yerine Yanlarında Olun
Konya Farabi Hastanesi'nde görev yapan Uzman Psikolog Derya İnekci, günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelen çocuklarda ekran ve dijital oyun bağımlılığı konusunda ailelere önemli tavsiyelerde bulundu. İnekci, dijital oyunların kontrollü kullanımının faydalı olabileceğini ancak kontrolsüz tüketimin ciddi psikolojik sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Dijital Oyunların İki Yüzü: Fayda ve Riskler
Psikolog Derya İnekci, "Uygun içerik seçimi ve sınırlı süreyle kullanıldığında dijital oyunlar; çocukların eğlenmesine, öğrenmesine ve sosyal etkileşim kurmasına katkı sağlayabilir" diyerek teknolojinin doğru kullanımının önemine dikkat çekti. Ancak İnekci, bu noktada ailelere kritik sorumluluklar düştüğünü vurguladı.
Ailelerin mutlaka dikkat etmesi gereken noktalar şunlar:
- Çocuğun oynadığı oyunların içeriğinin mutlaka bilinmesi ve yaşa uygunluğunun kontrol edilmesi
- Oyun sürelerinin çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun şekilde sınırlandırılması
- Çocuğun duygusal durumundaki ve davranışlarındaki değişimlerin düzenli olarak gözlemlenmesi
- İçe kapanma, ani ruh hali değişimleri, uyku düzensizlikleri ve iştah sorunlarının ciddiye alınması
Psikolojik Baskı ve Olumsuz Sonuçlar
İnekci, bazı dijital oyunlarda bulunan zorlayıcı görevler, ceza-ödül mekanizmaları, kaybetme tehdidi ve yoğun rekabet ortamının çocuklar üzerinde ciddi psikolojik baskı oluşturabileceğini ifade etti. Bu psikolojik baskının çocuklarda şu şekillerde kendini gösterebileceği uyarısında bulundu:
- Başarısızlık korkusu ve performans kaygısı
- Suçluluk duyguları ve özgüven eksikliği
- Yetersizlik algısı ve değersizlik hisleri
- Sosyal ilişkilerde zorlanma ve iletişim problemleri
Psikolog İnekci, "Bu durumun uzun süre devam etmesi halinde çocuklarda kaygı bozuklukları, içe kapanma davranışları, öfke kontrolünde zorlanma ve depresif belirtiler görülebilir" diyerek sorunun kronikleşmesinin daha ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
Ailelere Altın Tavsiye: Cezalandırmak Yerine Yanında Olun
Uzman Psikolog Derya İnekci'nin ailelere en önemli mesajı, çocukları cezalandırmak yerine onların yanında olmanın gerekliliği oldu. İnekci, "Ailelerin çocuklarını dijital oyunlar nedeniyle cezalandırmamaları, aksine onlara 'Ne yaşarsan yaşa, bunu bizimle paylaşabilirsin' mesajını vermeleri gerekiyor" dedi.
Bu yaklaşımın çocukların kendilerini güvende hissetmelerini sağlayacağını ve sorunlarını aileleriyle paylaşma konusunda daha istekli olacaklarını vurgulayan İnekci, açık iletişimin önemine dikkat çekti. Psikolog, ailelerin çocuklarıyla birlikte kaliteli zaman geçirmesinin, alternatif aktiviteler sunmasının ve dijital dünyayı birlikte keşfetmesinin sorunun çözümünde etkili olacağını ifade etti.
Son olarak İnekci, çocuklarda ekran bağımlılığı belirtileri gözlemleyen ailelerin mutlaka bir uzmandan destek almaları gerektiğini söyleyerek erken müdahalenin önemini bir kez daha vurguladı.
