Çocuklarda Ekran Kullanımı: Yaşa Göre Kritik Sınırlar Açıklandı
Günümüzde çocukların ekranla tanışma yaşı giderek düşerken, ailelerin en çok merak ettiği sorulardan biri de "Ne kadar ekran süresi normal?" oluyor. Uzmanlara göre ekran tamamen yasaklanması gereken bir araç değil ancak yaşa göre mutlaka sınırlandırılması gerekiyor. Özellikle ilk iki yılda ekran önerilmezken, sonraki dönemlerde süre ve içerik kontrolü büyük önem taşıyor.
İlk 24 Ayda Ekran Kesinlikle Önerilmiyor
Uzman Dr. Mustafa Burak Seven, yaşamın ilk iki yılının beyin gelişimi açısından kritik bir dönem olduğunu vurgulayarak, "İlk 24 ayda ekran kesinlikle önermiyoruz. Bu dönemde bebek; dokunarak, göz teması kurarak ve ses tonunu duyarak öğrenir. Ekran bu gelişim sürecinin yerini tutamaz. Ayrıca 'zaten izlemiyor' denilen arka plandaki televizyon bile çocuk için bir uyaran oluşturur ve gelişimi olumsuz etkileyebilir" dedi.
24-36 Ay Arasında 10-15 Dakika Sınırı
İki yaşından sonra ekran kullanımına tamamen yasak koymak yerine kontrollü yaklaşılması gerektiğini belirten Seven, "24-36 ay arasında ekran kullanılacaksa mutlaka ebeveyn eşliğinde olmalı ve günlük süre 10-15 dakikayı geçmemelidir. Çocuk ekrana tek başına bırakılmamalı, izlenen içerik hakkında konuşularak aktif katılım sağlanmalıdır" şeklinde konuştu.
3-5 Yaşta Günlük Ekran Süresi 1 Saatle Sınırlandırılmalı
Okul öncesi dönemde ekran kullanımında düzenin çok önemli olduğunu belirten Seven, "3-5 yaş arasında günlük toplam ekran süresi 1 saati geçmemelidir. Ancak burada süreden çok, düzen önemlidir. Ekran kullanımının başlangıç ve bitiş saatleri net olmalıdır. Belirsiz kullanım çocuklarda krizlere yol açabilir" dedi.
Ekran Kullanımında Kritik Kurallar
Ekran kullanımında iki önemli kurala dikkat çeken Seven, "Uyumadan en az bir saat önce ekran kullanılmamalı ve yemek sırasında kesinlikle ekran olmamalıdır. Bu iki basit kural bile birçok sorunun önüne geçebilir" açıklamasında bulundu.
Telefonla Uyuyan Çocukların Uyku Düzeni Bozuluyor
Okul çağında ve ergenlik döneminde ekran kullanımının kontrol edilmesi gerektiğini belirten Seven, "Gece telefonla uyumak, uyku kalitesini bozar. Uyku düzeni bozulan çocuklarda dikkat eksikliği, sinirlilik ve akademik performans düşüşü görülebilir. Telefon ve tabletlerin çocuk odasında değil, ortak kullanım alanlarında bulundurulması daha sağlıklı bir yaklaşımdır" ifadelerini kullandı.
Ekranı Ödül Haline Getirmeyin
Ebeveynlerin sık yaptığı hatalardan birinin ekranı ödül olarak kullanmak olduğunu belirten Seven, "'Sus, telefon al' veya 'yemeğini bitir, tablet vereyim' gibi yaklaşımlar ekranı daha değerli hale getirir ve ileride kontrolü zorlaştırır. Ekran ödül ya da ceza aracı olarak kullanılmamalıdır" dedi.
Çocuklar İçin En Önemli Şey Hala Oyun ve İletişim
Ebeveynlerin çocuklarına rol model olması gerektiğini vurgulayan Seven, "Biz sürekli telefon kullanırken çocuğa 'çok bakma' demek etkili olmaz. Ev içinde telefonsuz zaman dilimleri oluşturmak oldukça faydalıdır. Ekran tamamen yasaklanması gereken bir araç değildir, ancak mutlaka sınırlandırılmalıdır. Çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey hala oyun oynamak, hareket etmek ve gerçek iletişim kurmaktır" ifadelerini kullandı.
