Çocuklarda Okul Başarısını Etkileyen Uyku Düzeni ve Ekran Süresi Uyarısı
Okullarda ikinci yarıyılın başlamasına sayılı günler kala, Kulak Burun Boğaz ve Uyku Uzmanı Prof. Dr. Vural Fidan, öğrencilerin tatil döneminde bozulan uyku alışkanlıklarının düzeltilmesi konusunda kritik açıklamalarda bulundu. Fidan, sömestir tatilinde uyku düzeni bozulan öğrencilerin okul dönemine daha rahat uyum sağlaması için uyku saatlerinin birkaç gün boyunca her gün 15-20 dakika erkene çekilmesini önerdi.
Tatil Döneminde Bozulan Uyku Düzeni ve Etkileri
Prof. Dr. Vural Fidan, tatil dönemlerinde çocukların yüzde 60'tan fazlasının geç yatma alışkanlığı geliştirdiğini belirterek, bu durumun ani değişimlerle değil, kademeli olarak düzeltilmesi gerektiğini vurguladı. Üst solunum yolu rahatsızlıkları ve evde geçirilen sürenin artmasının da uyku düzenini olumsuz etkilediğine dikkat çeken Fidan, ev ortamında ekran kullanımının tatil sürecinde ortalama yüzde 40'a varan artış gösterdiğini ifade etti.
Ekran Süresinin Uyku Kalitesi Üzerindeki Olumsuz Etkileri
Prof. Dr. Fidan, tatil boyunca artan telefon, tablet ve televizyon kullanımının çocuklarda adeta alışkanlığa dönüştüğünü belirterek, okul dönemi başlamadan bu düzenin mutlaka sınırlandırılması gerektiğini söyledi. Bilimsel çalışmalarda, günlük ekran süresi 2 saatin üzerine çıkan çocuklarda uykuya dalma süresinin uzadığı, gece uyanmalarının arttığı ve toplam uyku süresinin kısaldığının ortaya konduğunu belirten Fidan, şu açıklamayı yaptı:
"Özellikle akşam saatlerinde maruz kalınan mavi ışık, uyku hormonu olarak bilinen melatoninin salgılanmasını baskılıyor. Bu durum çocuklarda uykuya dalma süresini yüzde 30-40 oranında uzatabiliyor."
Fidan, sömestir boyunca kontrolsüz şekilde artan ekran süresinin çocuklarda davranışsal alışkanlığa dönüşebildiğini ifade ederek, tatil döneminde edinilen telefon ve televizyon bağımlılığının okul başlamadan önce mutlaka azaltılması gerektiğini, aksi halde hem uyku düzeni hem de ders başarısının olumsuz etkileneceğini kaydetti.
Uykusuzluğun Akademik Performans Üzerindeki Etkileri
Uykusuzluğun öğrencilerde dikkat ve öğrenme kaybına yol açtığını vurgulayan Fidan, bilimsel verilerin yetersiz uyku durumunda çocuklarda dikkat süresinin yaklaşık yüzde 25, akademik performansın ise yüzde 15-20 oranında düşebildiğini gösterdiğini belirtti. Fidan, "Dersin derste öğrenilmesi için sağlıklı uyku büyük önem taşıyor" diyerek, uykuya dalmadan en az 2 saat önce elektronik cihazların bırakılması gerektiğini ve bu konuda en büyük sorumluluğun ebeveynlerde olduğunu ifade etti.
Sağlıklı Uyku İçin Profesyonel Tavsiyeler
Prof. Dr. Vural Fidan, çocuklarda sağlıklı uyku düzeni için şu tavsiyelerde bulundu:
- Her sabah aynı saatte uyandırarak biyolojik saati düzenlemek.
- Yatağa aç gitmemelerine dikkat etmek.
- Uykudan 1-1,5 saat önce ılık süt içirmek.
- Yatak odasını sessiz, karanlık ve 23-24 derece sıcaklıkta tutmak.
- En geç saat 22.00'de uykuya geçilmesini sağlamak.
- Uyku öncesi hareketli aktiviteler yerine sakin etkinlikler tercih etmek.
- Uykudan önce ılık duş aldırmak.
- Yatmadan önce yoğun bilgisayar oyunları ve aksiyon içeriklerden kaçınmak.
- Uyku öncesi kitap okuma alışkanlığı kazandırmak.
Fidan, düzenli uyku alışkanlığı ve kontrollü ekran kullanımıyla öğrencilerin ikinci döneme daha zinde ve hazır başlayabileceklerini sözlerine ekledi. Bu önerilerin, çocukların hem fiziksel hem de akademik gelişimleri için kritik önem taşıdığını vurgulayarak, ebeveynlerin bu konuda bilinçli hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.
