Öksürük, burun akıntısı ve ateş gibi belirtilerle ortaya çıkan pek çok enfeksiyon, ebeveynler tarafından genellikle basit bir soğuk algınlığı zannediliyor. Ancak uzmanlar, özellikle bebekler ve küçük çocuklarda bu semptomların bazen daha ciddi bir viral hastalığın işareti olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. 2005 yılında tanımlanan ve Parvoviridae ailesine ait bir DNA virüsü olan bocavirüs (Human bocavirus), tam da bu noktada ailelerin dikkatini çekmesi gereken bir tehdit olarak öne çıkıyor.
Bocavirüs Nedir ve Kimler Risk Altında?
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden Prof. Dr. İpek Türktaş, bocavirüsün çoğu zaman soğuk algınlığı ile karıştırıldığını, ancak bazı vakalarda ağır seyrederek hastane yatışına dahi neden olabildiğini vurguluyor. Prof. Dr. Türktaş, bu virüsün en sık 0-5 yaş arası çocuklarda görüldüğünü belirtiyor. Özellikle 6 ay ile 3 yaş arası bebekler, kreş ve anaokuluna giden çocuklar ile bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiş olanlar en yüksek risk grubunu oluşturuyor.
Belirtileri Nelerdir ve Nasıl Bulaşır?
Bocavirüs enfeksiyonunda; burun akıntısı, burun tıkanıklığı, öksürük, ateş, hırıltılı solunum ve nefes almada zorlanma sıkça görülen belirtiler arasında yer alıyor. Prof. Dr. Türktaş, bazı çocuklarda bu tablonun bronşiolit veya zatürreye (pnömoni) ilerleyebileceğine, oksijen ihtiyacı ve hastane yatışı gerekebileceğine dikkat çekiyor. Bazı vakalarda ishal, kusma ve karın ağrısı da eşlik edebiliyor.
Virüs, öksürme ve hapşırma yoluyla yayılan damlacıklarla, kirli eller ve ortak kullanılan yüzeylerle kolayca bulaşıyor. Kreş ve okul ortamları bulaş açısından en riskli alanlar olarak öne çıkıyor. Belirtilerin başladığı ilk günlerde bulaştırıcılığın daha yüksek olduğu biliniyor.
Tanı, Tedavi ve Korunma Yöntemleri
Tanı, burun ya da boğazdan alınan sürüntü örnekleriyle yapılan PCR testleriyle konuluyor. Prof. Dr. Türktaş, bocavirüsün RSV, rinovirüs ve influenza gibi diğer solunum yolu virüsleriyle birlikte de saptanabileceğini, bu nedenle klinik tablonun mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Bocavirüse özel bir antiviral tedavi bulunmuyor. Tedavi, belirtilere yönelik olarak planlanıyor. Ateşi kontrol altına almak, solunumu rahatlatmak ve sıvı kaybını önlemek temel amaçlar arasında. Antibiyotiklerin bu viral enfeksiyonda rutin olarak kullanılmadığı unutulmamalı.
Prof. Dr. Türktaş, aileleri uyararak şu belirtilerde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söylüyor:
- Solunumda hızlanma veya belirgin zorlanma
- Dudak çevresinde morarma
- Beslenememe
- Sürekli uyku hali ve bilinç değişiklikleri
- Yüksek ateşin düşmemesi
Korunmada ise el hijyeni, yüzey temizliği ve hasta çocukların kalabalık ortamlardan uzak tutulması büyük önem taşıyor. Belirtilerin iyi tanınması ve gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılması, hastalığın doğru yönetimi için kritik rol oynuyor.
