Alzheimer'ın Erken Teşhisinde Çığır Açan Gelişme
Tıp dünyasının saygın dergilerinden The Lancet'ta yayımlanan yeni bir araştırma, Alzheimer hastalığının erken teşhisinde çığır açabilecek bir gelişmeyi ortaya koydu. Yapılan çalışmaya göre, geliştirilen bir kan testi, Alzheimer belirtilerini henüz hiçbir semptom ortaya çıkmadan on yıllar önce tespit edebilme potansiyeline sahip.
San Francisco'dan Önemli Bulgular
San Francisco Kaliforniya Üniversitesi'nden (UCSF) bilim insanları, dünyada ilk kez demans (bunama) belirtisi göstermeyen orta yaşlı yetişkinlerde, gelecekteki küçük bilişsel değişikliklerle ilişkili kan biyobelirteçlerini saptamayı başardı. Söz konusu biyobelirteçler, beyinde biriken tau proteini ile amiloid plaklarını ölçüyor.
1.350 Kişi Üzerinde İnceleme
Araştırmacılar, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan, demans tanısı bulunmayan ve yaş ortalaması 61 olan 1.350 yetişkinin kan örneklerini inceledi. Bu incelemelerde Aβ42 ve Aβ40 beta amiloid biyobelirteçleri ile p-tau2017 proteininin seviyeleri ölçüldü. Yapılan analizler sonucunda, bu biyobelirteçlerin yüksek seviyelerde olmasının, iki temel bilişsel alandaki düşük performansla ilişkili olduğu görüldü. Bu alanlar; beyindeki bilişsel işlem hızı ile planlama yapma, dikkati odaklama ve yeni zorluklara uyum sağlama yeteneğini yöneten beyin fonksiyonları olarak açıklandı.
Vakaların Yüzde 40'ı Önlenebilir Veya Geciktirilebilir
Çalışmanın yazarları, elde edilen bulguların orta yaşlı bireylerde erken evre Alzheimer hastalığının sadece bir kan testiyle belirlenebilmesi açısından büyük bir potansiyel taşıdığını belirtiyor. Uzmanlar, bu erken teşhis sayesinde risk faktörlerinin zamanında ele alınmasıyla, demans vakalarının yüzde 40'a kadarının önlenebileceğine veya geciktirilebileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlardan Yanlış Pozitif Uyarısı
Öte yandan, araştırmanın sonuçlarına temkinli yaklaşılması gerektiğini savunan uzmanlar da var. Çalışmada yer almayan ancak konuya ilişkin ortak bir yorum makalesi kaleme alan İsveç Karolinska Enstitüsü'nden Anna Rosenberg ve Finlandiya Sağlık ve Refah Enstitüsü'nden Tia Ngadu, önemli uyarılarda bulundu:
- Yanlış Pozitif Riski: Bilişsel bozukluğu olmayan genç popülasyonlarda, Alzheimer ile ilişkili bu proteinlerin kan testleriyle aranmasının yüksek oranda yanlış pozitif sonuçlara yol açabileceği aktarıldı.
- Ek Tanı Kriterleri Şart: Uzmanlar, bu tür kan testlerinin tek başına yeterli olamayacağını ve her zaman ek tanı kriterleriyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
- Kitlesel Taramaya Uygun Değil: Rosenberg ve Ngadu, mevcut kan biyobelirteçlerinin, henüz bilişsel bozukluk yaşamayan geniş kitleler üzerinde, hedeflenmemiş genel bir tarama testi olarak kullanılmasının şu aşamada uygun olmadığının altını çizdi.
Haber Girişi Gözde Nur - Editör
