Sabahları dinlenmiş hissetmeden uyanmak, gün boyu süren yorgunluk ve geçmeyen kas ağrıları fibromiyaljiye işaret ediyor olabilir. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Kerem Gün, yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları, kronik yorgunluk ve uyku bozukluğuyla seyreden fibromiyaljinin, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle büyük ölçüde kontrol altına alınabileceğini belirtti.
Fibromiyalji Toplumda Sanılandan Daha Sık Görülüyor
Prof. Dr. Gün, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen fibromiyaljinin toplumda sanılandan daha sık görüldüğünü vurguladı. Fibromiyaljinin yalnızca yaygın ağrıyla sınırlı bir hastalık olmadığını, özellikle sabah dinlenmeden uyanma, sürekli yorgunluk ve uyku problemleriyle de kendini gösterebildiğini aktaran Gün, "Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülen fibromiyalji her yaşta ortaya çıkabilir. Erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımı hastaların yaşam kalitesini artırıyor." ifadelerini kullandı.
Risk Faktörleri ve Tetikleyiciler
Fibromiyaljinin kesin nedeninin bilinmediğini ancak bazı risk faktörlerinin hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabildiğini belirten Gün, ailesinde fibromiyalji öyküsü bulunanlarda ve bazı romatizmal hastalıklara sahip kişilerde riskin daha yüksek olduğuna dikkati çekti. Yoğun stres, düzensiz uyku, travmalar, enfeksiyonlarla aşırı fiziksel veya duygusal yüklenmenin belirtileri tetikleyebileceğini vurgulayan Gün, "Hastalar zaman zaman atak dönemleri yaşayabilir. Bu dönemler kişiye göre değişmekle birlikte günler, hatta haftalar sürebilir." değerlendirmesini yaptı.
Tanı Süreci ve Tedavi Yaklaşımı
Gün, tanının hastanın ayrıntılı öyküsü ve fizik muayenesiyle konulduğunu, benzer yakınmalara neden olabilecek tiroit, romatizmal hastalıklar, kas iltihapları, kronik yorgunluk sendromu, vitamin eksiklikleri ve bazı nörolojik hastalıkların öncelikle dışlanması gerektiğini kaydetti. Doğru tanının tedavinin başarısı açısından önem taşıdığını vurgulayan Gün, kişilerin hastalık hakkında bilinçlendirilmesinin tedavinin önemli bir parçası olduğunu, ilaçların bazı hastalarda belirtilerin kontrol altına alınmasına yardımcı olabileceğini ancak tek başına yeterli olmadığını ifade etti.
Kişiye Özel Tedavi Programı
Gün, tedavi programının hastanın ağrı düzeyi, uyku kalitesi ve günlük yaşamı dikkate alınarak kişiye özel hazırlanması gerektiğini aktararak, şunları kaydetti: "Düzenli egzersiz, uyku düzeninin sağlanması, stres yönetimi, fizik tedavi uygulamaları ve gerektiğinde ilaç tedavisinin birlikte planlanması gerekiyor. Yürüyüş, yüzme, bisiklet, germe egzersizleri, hafif kuvvetlendirme çalışmaları ve yoga gibi aktiviteler fibromiyalji belirtilerinin kontrolüne katkı sağlayabilir. Uzun süre hareketsiz kalmak ise şikayetleri artırabilir. Kalitesiz uyku ve yoğun stres ağrı hassasiyetini artırır, düzenli uyku alışkanlığı kazanmak ve stresle başa çıkmayı öğrenmek tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır."
Beslenmenin Rolü
Dengeli beslenmenin genel iyilik halini desteklediğini belirten Gün, aşırı şekerli ve işlenmiş gıdalar ile fazla kafein tüketiminin bazı hastalarda belirtileri artırabileceğine dikkati çekti. Fibromiyalji hastalarında irritabl bağırsak sendromu (huzursuz bağırsak sendromu) gibi sindirim sistemi sorunlarının da daha sık görülebildiğini kaydeden Gün, "Uygun tedavi, düzenli egzersiz, kaliteli uyku, sağlıklı beslenme ve stres yönetimiyle hastalar aktif ve üretken bir yaşam sürdürebilir." ifadesini kullandı.
