Endometriozis Tanısındaki Gecikme Kadın Sağlığını Tehdit Ediyor
Türkiye'de üreme çağındaki 2 milyondan fazla kadını, yani her 10 kadından birini etkileyen endometriozis, rahim iç dokusunun rahim dışına yayılmasıyla gelişen ciddi bir hastalık olarak öne çıkıyor. Halk arasında "çikolata kisti" olarak bilinen bu durum, farklı rahatsızlıklarla karıştırıldığı için tanısı sıklıkla gecikiyor ve bazen hastalara yıllarca teşhis konulamıyor.
Prof. Dr. Taner Usta: "Erken Tanı Hayati Önem Taşıyor"
Mart ayı Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında düzenlenen "Olağan Şüpheli: Endometriozis" etkinliğinde konuşan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Taner Usta, hastalığın teşhisindeki gecikmelerin ciddi sonuçlara yol açabileceğini vurguladı. Usta, "Endometriozis, rahmin iç zarının olmaması gereken yerlere yerleşmesiyle ortaya çıkıyor. Özellikle yumurtalıklara ve komşu organlara yerleşerek şiddetli ağrılara, kısırlığa ve organ kayıplarına neden olabiliyor. 20'li ve 30'lu yaşlarda görülen bu hastalık, her 10 kadından birini etkiliyor" dedi.
Prof. Dr. Usta, tanı konulmasının uzun yıllar alabildiğini belirterek, "Karın ağrıları birçok hastalıkta görülebiliyor. Bel fıtığı veya hassas bağırsak sendromu ile karıştırılabiliyor. Ancak pelvik bölgede adetlerle veya yumurtlamayla bağlantılı ağrı varsa, mutlaka endometriozis akla gelmeli" ifadelerini kullandı.
Hastaların Zorlu Tanı Süreçleri
Etkinlikte konuşan 48 yaşındaki Aygen Yapıcıkardeşler, hastalığına 7 yıl boyunca tanı konulamadığını anlattı. Yapıcıkardeşler, "8 yıl önce sol tüpümde tıkanıklık olduğu fark edildi, ancak teşhis konulmadı. Endometriozis kelimesini son bir yıldır duyuyorum. 2024 Aralık'ta yapılan check-up'ta doktorum 'çikolata kisti ama bu endometriozis olabilir' dedi. Teşhisim Derin Endometriozis olarak konuldu ve bağırsağıma da sıçramıştı. Bağırsağımda 4,5 santimlik endometriozis vardı" şeklinde konuştu.
Bir diğer hasta olan 28 yaşındaki Öykü Güncan ise hiçbir şikayeti olmamasına rağmen 2023'te rutin kontrolde endometriozis tanısı aldığını söyledi. Güncan, "Evlendikten haftalar sonra çikolata kistim patladı ve acil ameliyata alındım. Hamileliğimin 30. haftasında doktorum 'bu şekilde doğum yaptıramam' dedi. Prof. Dr. Taner Usta'yı bulduk ve doğuma kadar izlendim. Doğumda endometriozis 8 santime ulaşmıştı" diye ekledi.
Tedavi Seçenekleri ve Öneriler
Prof. Dr. Usta, tedavi sürecine ilişkin önemli bilgiler paylaştı: "Tedavide ilaç tedavilerinden yoğun şekilde faydalanıyoruz. Endometriozis yumurtalık rezervini azalttıysa, yumurta veya embriyo dondurma gibi seçenekleri değerlendiriyoruz. Derin tutulumlar veya organları tehdit eden durumlarda cerrahi tedaviye başvuruyoruz."
Usta, kadınların düzenli kontrollere gitmesi ve şüpheli durumlarda endometriozis konusunda uzmanlaşmış doktorlara başvurması gerektiğinin altını çizdi. "Erken tanı koyalım, tedaviyle ilgili fırsat zamanını kaçırmayalım" çağrısında bulunarak, farkındalık etkinliklerinin önemine dikkat çekti.
Endometriozis, tanı konulmasındaki gecikmeler nedeniyle kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyor. Uzmanlar, belirtilerin göz ardı edilmemesi ve doğru teşhis için zaman kaybedilmemesi konusunda uyarıyor.
