Kolesterolün Gerçek Nedeni ve Kalbi En Çok Yoran Besinler Açıklandı
Kolesterol yüksekliği, genellikle sadece "yağlı yemekler" ile ilişkilendirilse de, uzmanlara göre gerçek neden çok daha farklı. Yapılan değerlendirmeler, kalp sağlığını tehdit eden asıl unsurun tüketilen yağın miktarından ziyade türü olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, kolesterol ve kalp hastalıkları konusunda yaygın kanıları değiştirebilir.
Kolesterolün Kaynağı ve Etkileri
Dr. Öğr. Üyesi Amasyalı, kalp sağlığı için sağlıklı beslenme alışkanlığının önemini vurgulayarak şunları söyledi: "Kalp hastalıkları için risk oluşturan yüksek kan basıncı, fazla kilo ve yüksek kolesterol durumlarına karşı sağlıklı beslenme ile mücadele edilebilir. Kan dolaşımındaki kolesterolün yüzde 75'i karaciğerde üretilirken, yüzde 25'i aldığımız gıdalardan emilir. Gıdalarla alınan yağın miktarı ve türü, kan kolesterol düzeyini önemli ölçüde etkiler."
Dolaşımdaki fazla kolesterol, kalbi besleyen damarların iç yüzeylerinde plak birikimlerine neden olur. Bu plaklar büyüdükçe kan dolaşımını engeller, ancak kalp hastalığına yol açan asıl etken yağın miktarı değil, türüdür. Ayrıca, günde 6 gramdan fazla tuz tüketilmemesi gerektiği de belirtiliyor.
Kötü ve İyi Yağlar Arasındaki Fark
Dr. Öğr. Üyesi Amasyalı, doymuş ve trans yağların tüketiminin "kötü kolesterol" olarak bilinen LDL kolesterol düzeyini artırdığını ve kalp hastalığı riskini yükselttiğini açıkladı. Bu tip yağlardan alınan kalorinin, günlük toplam kalorinin yüzde 10'unu aşmaması gerekiyor. LDL kolesterolü yüksek veya kalp hastası olanlarda ise bu oran yüzde 7'nin altına, kolesterol alımı ise günde 200 miligramın altına inmelidir.
Kötü yağların başlıca kaynakları şunlardır:
- Margarin
- Kırmızı et
- Yumurta sarısı
- Tam yağlı süt ve ürünleri
- Kızarmış gıdalar
- Hamburger ve benzeri fast-food ürünleri
- Ticari unlu mamuller
Öte yandan, doymamış yağlar LDL kolesterol düzeyini düşürürken, "iyi kolesterol" olarak adlandırılan HDL kolesterolü artırır. İyi yağların kaynakları ise şunlardır:
- Zeytinyağı
- Fındık yağı
- Mısır özü yağı
- Balık
- Ceviz
- Soya fasulyesi
Günlük kalorinin en fazla yüzde 30'unu yağlardan almak ve kötü yağları iyi yağlarla değiştirmek öneriliyor.
Kalp Sağlığını Korumak İçin Öneriler
Kalp sağlığını korumak için yapılması gerekenlerden bahseden Amasyalı, dengeli beslenmenin önemine dikkat çekti. Orta derecede karbonhidratlar, proteinler ve az miktarda sağlıklı yağlardan oluşan öğünler tüketilmesi gerektiğini belirtti. Diğer öneriler şöyle:
- Tam yağlı süt ve ürünleri yerine yağı azaltılmış olanları tercih edin.
- Haftada 4 yumurtadan fazlasını yemeyin; LDL kolesterolü yüksek kişiler yumurta sarısına daha dikkat etmelidir.
- Kırmızı et yerine balık, derisi hariç kümes hayvanları ve az yağlı etleri tercih edin.
- Günde en az 5 kez sebze ve meyve tüketin; bunlar önemli vitamin ve mineraller içerir.
- Günde en az 8-10 bardak su için.
- Liften zengin tahıl, kepek, fasulye, meyve ve sebzeleri düzenli tüketin; çözünebilir lifler kan kolesterolünü yüzde 15 kadar düşürebilir.
Bu öneriler, kalp sağlığını korumak ve kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmak için pratik adımlar sunuyor. Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri, uzun vadede kalp hastalıkları riskini azaltmada kritik bir rol oynayabilir.
