Uyurgezer Birini Asla Ani Şekilde Uyandırmayın! Uzmanlardan Kritik Uyarı
Gece yarısı aniden yataktan kalkıp ev içinde şuursuzca dolaşan birini görmek, pek çok aile için büyük bir endişe ve korku kaynağı olmaya devam ediyor. Tıp dünyasında somnambulizm olarak bilinen uyurgezerlik, sanılanın aksine bir uyanıklık hali değil, beynin en derin uyku evresinde gerçekleşen gizemli bir süreçtir.
Uyurgezerlik Derin Uykuda Ortaya Çıkıyor
Uzm. Dr. Gözde Nezir Eyican, hem çocuklarda hem de erişkinlerde görülebilen bu uyku bozukluğunun anatomisini ve doğru müdahale yollarını paylaştı. Dr. Eyican, "Uyurgezerlik non-REM uyku evresinde ortaya çıkıyor. Uyurgezerlik sırasında kişi bilinçsiz şekilde yataktan kalkabilir, ev içinde dolaşabilir ve çeşitli davranışlar sergileyebilir. Gözleri açık görünür ve dışarıdan bakıldığında uyanık gibi algılanabilir ancak aslında kişi o sırada derin uykudadır" diye konuştu.
Çocukluk çağında daha sık görülen uyurgezerlik, çoğu zaman ergenlik dönemine doğru kendiliğinden düzelir. Ancak bazı kişilerde erişkin yaşlarda da devam edebilir.
Genetik Yatkınlık Önemli Rol Oynuyor
Uyurgezerlikte genetik faktörlerin önemli rol oynadığını belirten Dr. Eyican, "Ailede benzer öyküler bulunması riski artırabilir. Anne veya babada uyurgezerlik varsa çocuklarda görülme ihtimali artabiliyor. Aynı şekilde çocukluk döneminde uyurgezerlik yaşayan kişilerde ilerleyen yıllarda tekrar ortaya çıkma ihtimali de bulunabiliyor" ifadelerini kullandı.
Uyurgezer bir kişinin ani şekilde uyandırılması doğru bir yaklaşım değildir. Dr. Eyican, "Uyurgezer bir kişiyi o anda uyandırmak oryantasyon bozukluğuna neden olabilir ve kişiyi panik haline sokabilir. Bu durumda yapılması gereken en doğru şey, kişiyi sakin bir şekilde yönlendirerek tekrar yatağına dönmesini sağlamaktır" dedi.
Uyku Testiyle Tanı Konulabiliyor
Uyurgezerlik tanısında uyku testinin önemli bir yöntem olduğunu belirten Eyican, şunları söyledi: "Polisomnografi adı verilen uyku testi sayesinde uyurgezerliğin başka nörolojik hastalıklarla karışıp karışmadığını anlayabiliyoruz. Aynı zamanda uyku apnesi gibi eşlik eden sorunları da tespit edebiliyoruz."
Erişkinlerde Mutlaka Değerlendirilmeli
Erişkin yaşlarda ortaya çıkan uyurgezerliğin bazı hastalıklarla birlikte görülebileceğini belirten Dr. Eyican, "Uyurgezerlik erişkinlerde uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu, bazı psikiyatrik hastalıklar veya nörolojik rahatsızlıklarla birlikte görülebilir. Bu nedenle erişkinlerde mutlaka tanı ve tedavi planı yapılmalıdır" dedi.
Uyurgezerlik sırasında kişi farkında olmadan kendisine veya çevresindekilere zarar verebilir. Bu nedenle alınması gereken önlemler şunlardır:
- Kesici ve delici aletlerin bulunduğu alanların kilitlenmesi
- Kapı ve pencerelere güvenlik kilidi takılması
- Ev içinde güvenli bir ortam oluşturulması
Doğru müdahale yöntemlerinin bilinmesi, hem kişinin hem de çevresindekilerin güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, uyurgezerlikle ilgili farkındalığın artırılması ve gerekli önlemlerin alınması konusunda aileleri uyarıyor.
