Endometriozis Hastalığı Ciddi Organ Problemlerine Yol Açabiliyor
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Nasuh Utku Doğan, halk arasında "çikolata kisti" olarak bilinen endometriozis hastalığının kadınlarda nefes darlığından böbrek yetmezliğine kadar birçok ciddi sağlık sorununa neden olabildiğini belirtti. Her 10 kadından birinde görülen bu rahatsızlığın dünya genelinde 200 milyon kadını etkilediği ifade edildi.
Farkındalık Eksikliği ve Toplumsal Damgalanma
Prof. Dr. Doğan, her yıl mart ayının "Endometriozis Farkındalık Ayı" olarak kutlandığını hatırlatarak, ilk kez 1993'te Amerika'da başlayan bu farkındalık çalışmalarının 2014'ten itibaren Türkiye dahil 60 ülkede devam ettiğini söyledi. "Maalesef toplumda bu hastalık konusunda farkındalık az. Her ay adet dönemlerinde kadınlar şiddetli ağrı çektiğinde toplum bunun normal olduğunu söylüyor, kadınlarda baskı oluyor" diyen Doğan, bu durumun hastaların kendilerini saklamasına ve tedavide gecikmelere yol açtığını vurguladı.
Böbrek Kaybı ve Nefes Darlığı Riskleri
Endometriozisin sadece yumurtalıklarla sınırlı kalmadığını, komşu organlara yayılabildiğini belirten Doğan, şu önemli uyarılarda bulundu:
- Hastaların yüzde 2-3'ünde böbrek kaybı oluşabiliyor
- Hastalar doktora başvurduğunda yüzde 80-90 oranında böbrek problemleri ortaya çıkabiliyor
- Diyaframı tutan vakalarda aylık nefes darlığı şikayetleri görülebiliyor
- Gözyaşı kanallarını etkileyen vakalarda kanlı gözyaşı (hemolakri) dökülebiliyor
"Fark edilmediği takdirde bu hastalık organlara yerleşebiliyor. Hastanın hiç farkında olmadan ufak tefek ağrısı var ama doktora başvurduğunda diyalize mahkum olacak şekilde böbrek problemleri ortaya çıkabiliyor" ifadelerini kullanan Doğan, erken tanının hayati önem taşıdığının altını çizdi.
Tanı ve Tedavi Sürecindeki Zorluklar
Prof. Dr. Doğan, endometriozis hastalarının tanı sürecinde yaşadığı zorluklara da dikkat çekti. Hastaların genellikle kadın doğum bölümüyle başlayan tedavi yolculuklarının, altta yatan sebep saptanamadığında psikiyatriye kadar uzandığını belirtti. "Bu ağrı psikolojiktir denilerek, hastalığın ilerlemesine sebep olunabiliyor" diyen Doğan, ilk basamakta doğru hekimlere başvurmanın kritik önem taşıdığını vurguladı.
Semptomlar ve Tedavi Seçenekleri
Çikolata kisti hastalarında görülen semptomlar şunları içeriyor:
- Şiddetli karın ve kasık ağrıları
- Bulantı ve kusma
- Bele ve bacağa vuran ağrılar
- Duygu durum değişiklikleri
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
Doğan, hastalığın ilk evrede teşhis edilmesi durumunda ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilebildiğini, ancak organ tutulumu olan vakalarda kapalı cerrahi operasyonların gerekebildiğini açıkladı. Ayrıca endometriozisin kısırlığa da yol açabildiğini hatırlattı.
Akdeniz Üniversitesi'nin bu alanda tecrübeli merkezlerden biri olduğunu belirten Doğan, ciddi ağrı nedeniyle iş gücü kaybı yaşayan kadınların doğru merkezlere yönlendirilmesinin önemine işaret etti. Farkındalığın artırılmasıyla hem iş gücü kaybının önleneceğini hem de hastaların topluma daha aktif katılım sağlayacağını ifade etti.
