Sağlık Bakan Yardımcısı Nurullah Okumuş, yenidoğan bebeklerde erken dönemde semptom vermeyen ve ölüme yol açabilen kritik konjenital kalp hastalıklarının taramasına başlanacağını açıkladı. Okumuş, 1 Temmuz itibarıyla ülke genelindeki tüm kamu, özel ve üniversite hastanelerinde zorunlu olacak kritik doğuştan kalp hastalıkları tarama programının startını verdi.
Tarama Programları Toplum Sağlığını Koruyor
Sağlık Bakanlığı tarafından hayata geçirilecek "Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı"nın ulusal tanıtım toplantısı, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi Safiye Ali Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi. Bakan Yardımcısı Okumuş, burada yaptığı konuşmada tarama programlarının koruyucu halk sağlığı hizmetlerinin en önemli parçası olduğunu vurguladı.
Okumuş, tarama programları sayesinde sadece hastalara erken tanı konulmadığını, aynı zamanda toplum sağlığının da korunduğunun altını çizdi. Bu programların, sağlık sisteminin gücünü gösteren temel unsurlardan biri olduğunu ifade etti.
Yenidoğanlarda Mevcut Tarama İşlemleri
Bakan Yardımcısı, yenidoğanlarda halihazırda uygulanan tarama programları hakkında da bilgi verdi:
- Topuk kanı tarama programı kapsamında fenilketonüri, hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve Spinal Musküler Atrofi (SMA) olmak üzere 6 kalıtsal hastalık taranıyor.
- Gelişimsel kalça çıkığı tarama programıyla, ileride ciddi hasarlara yol açabilecek doğumsal ya da gelişimsel kalça çıkığı erken dönemde teşhis edilebiliyor.
- Yenidoğan işitme taraması sayesinde işitme kaybı erken belirlenerek dil ve bilişsel gelişim destekleniyor.
- Görme taraması da benzer amaçlarla uygulanıyor.
Okumuş, yenidoğan döneminin yanı sıra evlilik öncesi SMA ve talasemi taşıyıcılığı taramalarının da devam ettiğini kaydetti.
Bebek Ölüm Hızında Önemli Düşüş
Okumuş, ülkelerin sağlık sisteminin gücünü gösteren en önemli göstergelerden birinin bebek ölüm hızı olduğunu hatırlattı. Sağlık Bakanlığı olarak son 20 yılda hayata geçirilen politikalar ve tarama programları sayesinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini açıkladı:
- 5 yaş altı çocuk ölüm hızı binde 40'lardan 10,9'a geriledi.
- Bebek ölüm hızı binde 31,5'ten 8,9'a düştü.
- 2000'li yılların başında binde 17 olan yenidoğan ölüm hızı ise nitelikli yenidoğan bakım hizmetleri sayesinde 5,6'ya kadar indi.
Nabız Oksimetre ile Güvenli Tarama
Okumuş, kritik doğuştan kalp hastalıklarının bir bölümünün gebelikte ultrasonla saptanabildiğini ancak her zaman mümkün olmadığını belirterek şunları söyledi:
"Bugün tanıtımını yaptığımız nabız oksimetre taraması, gebelikte tanı konulamayan ve doğumdan sonra erken dönemde belirti vermeyen kritik doğumsal kalp hastalıklarının taburcu edilmeden önce erken dönemde saptanması amacıyla geliştirilmiş, bilimsel olarak yararı ispatlanmış bir tarama yöntemidir. Bu bebeklerin erken dönemde semptom vermeyen daha sonra ciddi sıkıntılara hatta ölüme neden olabilen kritik konjenital kalp hastalıklarının taraması için bugünden itibaren uygulamaya başlayacağız."
Taramanın bebeğin konforunu bozacak herhangi bir girişim gerektirmediğine dikkat çeken Okumuş, "Bebeğe hiçbir şekilde zarar vermiyoruz, bebeğin konforunu bozmuyoruz. Bebeğin canını yakmıyoruz. Sadece bir nabız oksimetre cihazıyla yapılan bir tarama testi bu. Uygulaması son derece basit sonuçları da oldukça etkileyici." ifadelerini kullandı.
Projeye Tam Destek
Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Hakan Usta, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü olarak projeye başından beri destek verdiklerini ve bundan sonraki süreçte uygulayıcısı olacaklarını belirtti.
Halk Sağlığı Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı'nın yenidoğan sağlığı açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Tanıtım kapsamında, tarama programının ilk uygulaması Sağlık Bakan Yardımcısı Nurullah Okumuş öncülüğünde gerçekleştirildi. Programa Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe ve Türk Neonatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Esin Koç da katılım sağladı.
