Östrojen Kremlerinin Kontrolsüz Kullanımı Ciddi Sağlık Riskleri Taşıyor
Menopoz dönemindeki kadınlarda sıklıkla reçete edilen östrojen içerikli kremlerin, kozmetik ürün gibi kontrolsüz kullanımının ciddi sağlık risklerine yol açabileceği uzmanlar tarafından açıklandı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, bu kremlerin doktor kontrolü dışında kullanılmaması gerektiğini önemle vurguladı.
Hormona Duyarlı Kanserlerde Alevlenme Riski
Prof. Dr. Kutlubay, östrojen kremlerinin menopoz dönemindeki vajinal kuruluk, yanma ve batma şikayetlerini azaltmak amacıyla kullanıldığını belirterek şu uyarılarda bulundu: "Bu kremler bir yaşlanma karşıtı krem değil ya da bir kozmetik ürün değil. Bunlar aslında hastalık bazlı kullanılan kremler." Kutlubay, kontrolsüz kullanımın özellikle hormona duyarlı kanser türlerinde olumsuz sonuçlara yol açabileceğini ifade etti.
"Hormona bağlı birtakım kanserlerde meme kanseri, rahim kanseri gibi özellikle hormona duyarlı kanserlerde istemediğimiz sonuçlar ya da onlarda alevlenme meydana gelebiliyor. Yani kontrolsüz kullanımı kansere neden olabiliyor" diyen Kutlubay, bu kremlerin geniş vücut bölgelerine uygulandığında deri tarafından emilerek sistemik etkiler gösterebileceğine dikkat çekti.
Yan Etkiler ve Risk Faktörleri
Östrojen kremlerinin kontrolsüz kullanımının yol açabileceği diğer riskler şunlar:
- Deride incelme ve deri bariyerinin bozulması
- Lekeye yatkın ciltlerde pigmentasyon artışı
- Uygulama bölgesinde kıllanma artışı
- Tiroid hastalıklarına neden olabilme riski
- Pıhtılaşma bozukluğu olan kişilerde damar tıkanıklığı riski
Prof. Dr. Kutlubay, "Bu kremleri kendi başınıza kullanmayın, bunlar kozmetik bir ürün değil" uyarısında bulunarak, yaşlanma karşıtı krem ihtiyacı olanların dermatologlar tarafından önerilen güvenli ürünleri kullanmaları gerektiğini belirtti.
Hastaya Özel Tedavi Planı Önemli
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof. Dr. Sezai Şahmay ise hormon tedavisinin kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı. Şahmay, menopoz döneminde östrojen korumasının azaldığını ve hormon replasmanının doğru şekilde yapıldığında kadın sağlığına önemli faydalar sağladığını ifade etti.
"Kişiye göre hormon seçimi en doğrusudur. Kime ne hormon vereceğimizi o hastanın klinik yanıtlarına göre değerlendirmek lazım" diyen Prof. Dr. Şahmay, östrojen tedavisinin menopozun erken belirtilerini giderdiğini ve uzun vadede kemik sağlığı ile kalp-damar sistemi üzerinde olumlu etkileri olduğunu kaydetti.
Meme Kanseri Riski ve Alternatif Tedaviler
Prof. Dr. Şahmay, östrojen tedavisinin en büyük endişesinin meme kanseri riskindeki artış olduğunu belirterek, "Uzun süre kullanan bir kadında meme kanseri riskinde çok az bir artışa sebep olduğunu ifade ediyor ama hastaya bunu belirtmek lazım" dedi. Şahmay, hormon olmayan alternatif tedavilerin de mevcut olduğunu, ancak bunların güvenilirliği ve etkinliğinin östrojen tedavisiyle aynı olmadığını söyledi.
Östrojen Jel ve Bantların Durumu
Öte yandan, uzun süredir Türkiye'de bulunmayan östrojen jellerinin yerli bir firma tarafından piyasaya sunulduğu öğrenildi. Eczacı Zeynep Akaslan, östrojen bantların halen piyasada olmadığını, ancak jellerin artık ulaşılabilir olduğunu belirtti. Akaslan, SGK geri ödeme kapsamına alınması için çalışmaların devam ettiğini ifade etti.
Menopoz dönemindeki kadınlar ise östrojen jellerinin piyasaya çıkmasından memnuniyet duyduklarını belirtti. Eda Sevil, "Östrojen eksikliğinde hap kullanmaktansa jel daha faydalı diye düşünüyorum. Kadınlar adına çok faydalı olur" yorumunu yaparken, Semra Şalcıhan da bu tür tedaviler hakkında daha fazla bilgi edinmek istediğini söyledi.
Uzmanlar, östrojen içerikli tüm ürünlerin mutlaka doktor kontrolünde ve reçete ile kullanılması gerektiği konusunda hemfikir. Hastaların kendi başlarına hormon tedavisine başlamamaları, olası riskler konusunda bilinçli olmaları ve düzenli doktor takibini aksatmamaları hayati önem taşıyor.
