Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Arıcan, dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alan kanser hastalığından korunmanın yollarını açıkladı. Prof. Dr. Arıcan, kanserin tamamen önlenemese de sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları ve düzenli sağlık kontrolleri ile riskin büyük oranda azaltılabileceğinin altını çizdi. Habertürk'e konuşan uzman, herkesin dikkat etmesi gereken 12 temel kuralı sıraladı.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri ile Risk Azaltılabilir
Prof. Dr. Ali Arıcan, "Kanserden korunmada sigara içmemek ve alkol tüketimini sınırlandırmak, düzenli egzersize önem vermek, sağlıklı beslenmek ve tarama testlerini yaptırmak almamız gereken en önemli önlemlerdir" ifadelerini kullandı. Bu önlemlerin bir arada uygulanmasının koruyucu etkiyi güçlendirdiğini vurguladı.
Kanser Riskini Düşüren 12 Kritik Öneri
1. Sigarayı Hemen Bırakın: Sigara, akciğer kanseri başta olmak üzere en az 16 farklı kanser türünün gelişmesinde doğrudan etkili. Araştırmalar, akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 90'ının tütün ürünlerine bağlı olduğunu gösteriyor. Sigara içindeki zararlı kimyasallar DNA hasarına yol açarak kanser oluşumuna zemin hazırlıyor.
2. Sebze ve Meyve Tüketimini Artırın: Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketmek, tam tahıllı gıdalar ve sağlıklı yağlar içeren bir beslenme düzeni benimsemek kanser riskini azaltıyor. İşlenmiş etler ve aşırı kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalı.
3. Düzenli Egzersiz Yapın: Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz (örneğin tempolu yürüyüş) yapmak önemli. Düzenli fiziksel aktivite obeziteyi önlüyor, hormon dengesini sağlıyor ve bağışıklık sistemini güçlendiriyor.
4. İdeal Kilonuzu Koruyun: Obezite, meme, kalın bağırsak ve rahim kanseri gibi birçok kanser türü için önemli bir risk faktörü. Fazla kilo, hormon düzeylerini ve enflamasyonu artırarak kanser riskini yükseltebiliyor.
5. Tarama Testlerini İhmal Etmeyin: Kanserde erken teşhis hayat kurtarıyor. Mamografi, kolonoskopi ve rahim ağzı kanseri taramaları gibi düzenli kontroller, hastalığı henüz gelişmeden veya erken evrede yakalama şansı sunuyor.
6. Alkol Tüketimini Sınırlayın: Alkol, yemek borusu ve pankreas kanseri riskini artırabilen bir faktör. Hücrelerde genetik hasara yol açabilen alkolün tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı.
7. Çevresel Toksinlere Dikkat Edin: Asbest, kurşun, cıva, arsenik, pestisitler ve hava kirliliği gibi çevresel toksinlerden mümkün olduğunca kaçınmak gerekiyor. Bu maddeler DNA hasarı ve enflamasyonu tetikleyebiliyor.
8. Aşılarınızı Yaptırın: Bazı kanser türleri virüs kaynaklı. HPV aşısı rahim ağzı ve oral kanserlerden, Hepatit B aşısı ise karaciğer kanserinden korunmada etkili bir yöntem.
9. Güneşten Korunun: Güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarına aşırı maruz kalmak cilt kanseri riskini artırıyor. Güneş koruyucu krem kullanmak, şapka takmak ve öğle saatlerinde güneşte kalmamak alınabilecek basit ama etkili önlemler.
10. İşlenmiş ve Aşırı Pişmiş Gıdalardan Kaçının: İşlenmiş etler (sosis, salam), tuzlu gıdalar, aşırı pişmiş ve kararmış yiyecekler ile çok sıcak içecekler mide ve yemek borusu kanseri riskini yükseltebiliyor.
11. Aile Geçmişinizi Bilin: Ailede kanser öyküsü varsa, genetik yatkınlık açısından değerlendirme yapılması ve tarama programlarının kişiye özel planlanması için doktora başvurulmalı.
12. Stresi Yönetin: Kronik stresin bağışıklık sistemini zayıflattığı ve sağlıksız yaşam alışkanlıklarına yol açarak dolaylı yoldan riski artırabildiği düşünülüyor. Stres yönetimi teknikleri fayda sağlayabilir.
Önlenebilir Bir Hastalık: Erken Teşhis ve Sağlıklı Yaşam Anahtar
Prof. Dr. Ali Arıcan'ın 2 Ocak 2026 tarihinde paylaştığı bu öneriler, kanserin kader olmadığını gösteriyor. Yaşam tarzında yapılacak bilinçli değişiklikler ve düzenli sağlık kontrolleri, birçok kanser türünün önüne geçmede en güçlü silahımız olmaya devam ediyor. Uzman, toplumun bu konuda bilinçlendirilmesinin ve koruyucu sağlık politikalarının yaygınlaştırılmasının önemine de işaret ediyor.
