Kolorektal Kanserlerde Genç Nüfusta Endişe Verici Artış
Medicana International İstanbul Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Yiğitler, kolorektal kanserlerin özellikle 50 yaş altındaki bireylerde kanser kaynaklı ölüm nedenleri arasında ilk sıraya yükseldiğini belirterek, bu durumun endişe verici olduğunu ifade etti.
Kolonun Hayati İşlevleri ve Risk Faktörleri
Prof. Dr. Yiğitler, kolonun ince bağırsağın devamı olarak karın boşluğunu çerçeve gibi çevreleyen ve rektum aracılığıyla makat bölgesine uzanan hayati bir organ olduğunu vurguladı. Bu yapının sindirim sürecinin son aşamasında görev aldığını, vücudun ihtiyaç duyduğu suyun geri emilimini sağladığını ve atık maddelerin dışkı yoluyla uzaklaştırılmasında kritik rol oynadığını açıkladı. Ayrıca kolonun sıvı-elektrolit dengesinin korunmasına ve bağırsak florasının düzenlenmesine de katkıda bulunduğunu belirtti.
Kolorektal kanser riskinin artmasına neden olan faktörler arasında:
- Kolon bölgesinde gelişen hücresel değişimler
- Zamanla oluşan polip oluşumları
- Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
- Sağlıksız beslenme alışkanlıkları
- Sedanter yaşam tarzı
Poliplerin Kansere Dönüşme Riski ve Erken Teşhisin Önemi
Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, kolon bölgesinde gelişen hücresel değişimlerin zamanla polip oluşumuna zemin hazırlayabileceğine dikkat çekti. "Başlangıçta iyi huylu olan bazı polipler tedavi edilmediği takdirde kansere dönüşebilen bir sürecin başlangıcı olabilir" diyen Yiğitler, bu nedenle düzenli tarama programlarına katılımın ve erken teşhisin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu oluşan poliplerin zamanla kansere dönüşebileceğini ifade eden Prof. Dr. Yiğitler, erken tanının hastalığın seyrini doğrudan etkilediğini belirtti. Başlangıçta iyi huylu olan poliplerin büyüyerek bağırsak duvarının daha derin tabakalarına ilerleyebileceğini, süreç ilerledikçe kanserli hücrelerin çevredeki lenf nodlarına ve ileri evrelerde uzak organlara yayılım gösterebileceğini açıkladı.
Genç Yaş Grubunda Dikkat Çekici Artış
Kolon kanserinin genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilindiğini ve çoğunlukla 60'lı yaşlarda pik yaptığını belirten uzmanlar, son yıllarda genç yaş grubunda dikkat çekici bir artış yaşandığına işaret ediyor. Prof. Dr. Yiğitler, özellikle genç hastalarda hastalığın daha ileri evrede ve daha agresif seyirle ortaya çıkabildiğinin altını çizdi.
"Genç yaş grubunda görülen vakalarda tanı çoğu zaman gecikebiliyor" diyen Prof. Dr. Yiğitler, hastalığın daha ileri evrede ve daha agresif özellikte seyretmesinin sağkalım oranlarını olumsuz etkileyebildiğini ifade etti. Bu nedenle uluslararası kılavuzlarda kolonoskopi taramalarına başlama yaşının 45'e çekildiğini belirterek, genç bireylerin de bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikleri ve olası belirtileri önemsemesi gerektiğini vurguladı.
Kolorektal Kanser Önlenebilir Bir Hastalık
Prof. Dr. Cengizhan Yiğitler, kolorektal kanserlerin erken dönemde tespit edilebilen ve hatta önlenebilen hastalıklar arasında yer aldığını belirterek, düzenli taramaların hayati rol oynadığını ifade etti. "Kolonoskopi sırasında saptanan poliplerin çıkarılmasıyla kanser gelişimi büyük ölçüde engellenebiliyor" diyen Yiğitler, uygun bağırsak hazırlığı sonrası gerçekleştirilen işlemde tespit edilen poliplerin aynı seansta alınabildiğini ve böylece kansere dönüşme riskinin ortadan kaldırılabildiğini açıkladı.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler şunları içeriyor:
- Karın ağrısı ve rahatsızlık hissi
- Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik
- Dışkıda kan görülmesi veya gizli kan
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Sürekli yorgunluk ve halsizlik
Prof. Dr. Yiğitler, uluslararası kılavuzlar doğrultusunda 45 yaşından itibaren iki yılda bir dışkıda gizli kan testi ve beş yılda bir kolonoskopi yapılmasının önerildiğini belirtti. Risk grubundaki bireylerde ise tarama aralıklarının kişiye özel olarak planlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
