Hantavirüs, son dönemde dünya genelinde yeniden gündeme gelen sağlık konuları arasında yer alıyor. Kemirgenler aracılığıyla bulaşabilen bu virüs, yüksek ateş, kas ağrısı ve solunum sorunları gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Özellikle hijyen koşullarının önemini bir kez daha hatırlatan hantavirüs hakkında uzmanlar, korunma yöntemleri konusunda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Hantavirüs nedir?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine ait bir virüs grubudur. Genellikle fareler ve diğer kemirgenler tarafından taşınır. İnsanlara, enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile temas sonucu bulaşır. Virüs, iki ana hastalık tablosuna yol açabilir: Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) ve Hemorajik Ateş ile Böbrek Sendromu (HFRS).
Hantavirüs nasıl bulaşır?
Hantavirüs, insanlara genellikle şu yollarla bulaşır:
- Enfekte kemirgenlerin dışkı, idrar veya tükürüklerinin havadaki partiküllerinin solunması
- Bu maddelerle kontamine olmuş yüzeylere dokunduktan sonra ağız, burun veya gözlere temas edilmesi
- Enfekte kemirgenlerin ısırması (nadir)
Virüs, insandan insana bulaşmaz. Enfeksiyon genellikle kırsal alanlarda, kemirgen popülasyonunun yoğun olduğu bölgelerde görülür.
Hantavirüs belirtileri nelerdir?
Hantavirüs enfeksiyonunun belirtileri, hastalığın türüne göre değişiklik gösterir. Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) için belirtiler şunlardır:
- Yüksek ateş
- Şiddetli kas ağrıları
- Baş ağrısı
- Yorgunluk
- Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı
- İlerleyen dönemde öksürük ve nefes darlığı
Hemorajik Ateş ile Böbrek Sendromu (HFRS) belirtileri ise şunlardır:
- Ani başlayan yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Sırt ve karın ağrısı
- Bulantı, kusma
- Yüzde kızarıklık
- Kanama eğilimi
- Böbrek yetmezliği
Hantavirüs hangi ülkelerde görüldü?
Hantavirüs, dünya genelinde birçok ülkede görülmektedir. En sık rastlanan bölgeler arasında Asya, Avrupa ve Amerika kıtaları yer alır. Özellikle Çin, Rusya, Kore, Balkan ülkeleri, İskandinav ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri'nde vakalar bildirilmiştir. Son olarak, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin'den Cabo Verde'ye giden bir yolcu gemisinde 8 vaka tespit edildiğini ve bunlardan 5'inin hantavirüs olduğunu doğrulamıştır. DSÖ, küresel nüfus için riski düşük olarak değerlendirmekle birlikte, virüsün genom dizileme çalışmalarının sürdüğünü bildirmiştir.
Hantavirüsten korunma yolları
Hantavirüsten korunmak için aşağıdaki önlemler alınabilir:
- Kemirgenlerle temastan kaçının
- Ev ve çevresini temiz tutun, kemirgen yuvalarını ortadan kaldırın
- Kemirgen dışkı veya idrarını temizlerken eldiven ve maske kullanın
- Kapalı alanları iyi havalandırın
- Kamp yaparken temiz ve kapalı alanlarda konaklayın
Uzmanlar, özellikle kırsal bölgelerde yaşayanların ve kemirgenlerle temas riski olan kişilerin bu önlemlere dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor.
