Hızlı Kilo Vermenin Gizli Tehlikesi: Safra Taşı Riski Artıyor
Ülkemizde her on kişiden birinde görülen safra taşı problemi, özellikle hızlı kilo verip alan bireylerde daha sık ortaya çıkıyor. Prof. Dr. Mehmet Asıl, bu sessiz ancak hayati risk taşıyan sağlık sorununa karşı uyarılarda bulunarak, kırk yaş üzeri kişilerde ve kadınlarda riskin daha yüksek olduğunu ifade etti.
Safra Taşı Nedir ve Neden Tehlikelidir?
Prof. Dr. Mehmet Asıl, safra kesesinin karaciğerin altında yer alan ve yağlı gıdaların sindiriminde kritik rol oynayan bir organ olduğunu açıkladı. Safra taşlarının ise çoğunlukla kolesterol veya safra pigmentlerinden oluştuğunu belirten Asıl, tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini vurguladı.
"Safra taşları, safra yolu tıkanması, safra kesesi iltihabı ve akut pankreatit gibi hayati risk oluşturan durumlara neden olabilir. Bu komplikasyonlar bazen yaşamı tehdit eden ağır klinik tablolar yaratabilir" diye konuştu.
Kimler Risk Altında?
Prof. Dr. Asıl, safra taşı oluşumu için risk gruplarını şöyle sıraladı:
- Kadınlar, özellikle kırk yaş üzeri olanlar
- Şişman veya hızlı kilo veren kişiler
- Çok düşük kalorili diyet yapan bireyler
- Hamileler, özellikle çok doğum yapanlar
- Ailesinde safra taşı öyküsü bulunanlar
- Kolesterol yüksekliği ve diyabet gibi kronik hastalığı olanlar
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
Safra taşlarının çoğu zaman belirti vermediğini, genellikle başka nedenlerle yapılan incelemelerde tesadüfen saptandığını söyleyen Asıl, tipik şikayetleri şöyle açıkladı:
- Karın sağ üst veya orta kısmında, yemeklerden sonra artan ağrı (ağrı sağ omuza ve sırta yayılabilir)
- Yemeklerden sonra şişkinlik, hazımsızlık, bulantı ve kusma
- Safra kesesi iltihabı eşliğinde ateş, titreme, ciltte ve gözlerde sararma, idrar renginde koyulaşma
Tanı için ayrıntılı öykü ve fizik muayenenin ardından abdominal ultrasonografi yapıldığını belirten Asıl, şüpheli vakalarda MRCP ve endoskopik ultrasonografi gibi ileri yöntemlere başvurulabildiğini ekledi.
Korunma ve Tedavi Yöntemleri
Sağlıklı bir yaşam tarzı ile safra taşlarından korunmanın mümkün olduğunu ifade eden Prof. Dr. Asıl, korunma önerilerini şöyle sıraladı:
- Düzenli egzersiz yapmak
- Yavaş ve kontrollü kilo vermek
- Lif oranı yüksek, yağ içeriği dengeli beslenmek
- Bol su tüketmek
- Hızlı kilo verme diyetlerinden kaçınmak
Belirti veren safra taşlarında tedavinin cerrahi olduğunu vurgulayan Asıl, günümüzde laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılan ameliyatların kısa sürdüğünü ve hastaların birkaç gün içinde normal yaşamlarına dönebildiğini belirtti. Safra kanallarına düşen taşların ise endoskopik yöntemlerle ameliyatsız tedavi edilebildiğini sözlerine ekledi.
