Ramazan'da Mideden Boğaza Gelen Sıvı Orucu Bozar mı? Diyanet'ten Kritik Açıklama
Ramazan-ı Şerif'in gelmesiyle birlikte, oruç ibadetini yerine getiren Müslümanlar, gün içinde karşılaştıkları bazı durumların orucu bozup bozmayacağını sorgulamaya başladı. Bu konulardan en çok merak edilenlerden biri de, mideden boğaza doğru kendiliğinden gelen sıvının oruca etkisi. Diyanet İşleri Başkanlığı, orucu bozan ve bozmayan durumları kamuoyu ile paylaşarak, vatandaşların kafasındaki soru işaretlerini gideriyor.
Mideden Ağza Gelen Suyu Yutmak Oruca Zarar Verir mi?
Diyanet'in açıklamalarına göre, miktarı ne olursa olsun, kendiliğinden gelen kusuntu orucu bozmuyor. Aynı şekilde, mideden ansızın ağza yükselip tekrar mideye dönen şeyler de oruca herhangi bir zarar vermiyor. Ancak, kişinin kendi isteği ile ağız dolusu kusması durumunda oruç bozuluyor ve kaza gerekiyor.
Bu konuyla ilgili olarak Hz. Peygamber (s.a.s.), "Oruçlu kimse kendisine hâkim olamayarak kusarsa ona kaza gerekmez. Her kim de kendi isteği ile kusarsa orucunu kaza etsin." (Ebû Dâvûd, Savm, 32; Tirmizî, Savm, 25) buyurmuştur. Bu hadis-i şerif, konunun dini dayanağını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Bununla birlikte, önemli bir uyarı da var: Kustuğu için orucu bozuldu zannıyla yemeye veya içmeye devam eden kimsenin orucu bozulur. Böyle bir durumda olan kişiye keffâret değil, gününe gün kaza gerekir (İbnü'l-Hümâm, Feth, II, 332; el-Fetâva'l-Hindiyye, I, 226).
Orucu Bozup Hem Kaza Hem de Kefâret Gerektiren Durumlar
Oruç, ibadet niyetiyle tan yerinin ağarmasından (fecr-i sadık) güneş batıncaya kadar, yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak anlamına geliyor. Oruçlunun bu yasak fiillerden kaçınması gereken "imsak"ın ihlal edilmesiyle oruç bozuluyor.
Başlanan bir Ramazan orucunun aşağıdaki fiiller sebebiyle bozulması durumunda hem kaza hem de kefâret gerekir:
- Cinsel ilişkide bulunmak: Oruçlu iken cinsel ilişkide bulunmak, her iki taraf için de kaza ve kefâreti gerektiriyor.
- Bilerek yemek ve içmek: Meşru bir mazeret bulunmaksızın, gıda veya gıda hükmünde olan ya da yenilip içilmesi mutat bir şeyi bilerek yemek ve içmek, Hanefi mezhebine göre kaza ve kefâreti gerektiriyor (Merğînânî, el-Hidâye, 1/122; İbn Abidin, Reddü’l-muhtâr, 2/409-411). Şafii mezhebinde ise bu durum sadece kazayı gerektiriyor (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 2/177-178).
Orucu Bozmayan Şeyler: Detaylı Liste
Diyanet, orucu bozmayan birçok durumu da sıralayarak, vatandaşların gereksiz endişelerden kurtulmasını sağlıyor. İşte orucu bozmayan bazı önemli durumlar:
- Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içmek,
- Ağzına gelen kusuntunun geri gitmesi,
- İstemeyerek ağız dolusu kusmak,
- Boğaza toz, duman vs. kaçması,
- Göze ilaç damlatmak veya ıslak lens takmak,
- Diş çukuruna ilâç koymak,
- Çiçek, kolonya veya parfüm koklamak,
- Yutmadan yemeğin tadına bakmak,
- Misvak kullanmak veya macunsuz diş fırçalamak,
- Gusletmek veya banyo yapmak,
- Sağlam deriye ilaç, krem, her çeşit yakı, sigara bandı, tokluk bandı koymak,
- Arı sokması,
- Dudaktaki yaşlığı yutmak,
- Banyoda oluşan su buharını teneffüs etmek,
- Ağza gelen yemeği, balgamı, kusmuğu veya baştan burna gelen akıntıyı yutmak.
Bu liste, oruç ibadetini yerine getirenlerin günlük hayatta karşılaşabilecekleri birçok durumu kapsıyor ve dini kurallara uygun bir şekilde oruçlarını tamamlamalarına yardımcı oluyor.
