Obezite Yaşam Süresini 10 Yıl Kısaltıyor: Türkiye Alarm Veriyor
Modern yaşamın getirdiği konfor ve hareketsizlik, obeziteyi küresel bir pandemi haline getirirken, Türkiye'de durum endişe verici boyutlara ulaştı. Uzmanlara göre, obezite sadece kozmetik bir sorun değil, yaşam süresini 5 ila 10 yıl kısaltan kronik bir hastalık olarak karşımıza çıkıyor.
Türkiye Avrupa'da Obezitede İlk Sırada
Türkiye Obezite Araştırma Derneği (TOAD) Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Dilek Yazıcı, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak açıklamalarda bulundu. Yetişkin popülasyonda obezite sıklığının yüzde 36 civarında olduğunu belirten Yazıcı, bu oranla Türkiye'nin Avrupa'da ilk sırada yer aldığını vurguladı. Çocukluk çağı obezitesinde ise durum daha da vahim: 1970 yılında yüzde 4 olan oran, günümüzde yüzde 20'ye tırmanmış durumda.
Çocukluk Obezitesi Yetişkinlikte Devam Ediyor
Prof. Dr. Yazıcı, çocuklukta başlayan obezitenin yetişkinlikte yüzde 70 oranında devam ettiğine dikkat çekti. Bu durum, erken yaşta ve ağır seyreden hastalık komplikasyonlarını beraberinde getiriyor. Genetik risk faktörlerinin yanı sıra, çevresel faktörlerin obezite üzerinde daha belirleyici olduğunu ifade eden Yazıcı, çocukluk çağı obezitesini durdurmadan genel rakamların düşürülemeyeceğini kaydetti.
Modern Yaşam Tarzı Obeziteyi Tetikliyor
Obezitenin artmasında modern yaşam tarzının etkisi büyük. Prof. Dr. Yazıcı, temel sorunları şöyle sıraladı:
- Hareketsizlik: Çocukların ekran başında geçirdiği sürenin artması ve yetişkinlerin masa başı işlerde uzun saatler çalışması.
- Beslenme Alışkanlıkları: Fast-food tüketiminin yaygınlaşması ve gece atıştırmalıklarının artması.
- Dijitalleşme: Market alışverişinden bankacılık işlemlerine kadar her şeyin evden yapılabilmesi.
- Pandemi Etkisi: Evden çalışma modelinin yaygınlaşmasıyla hareket alanının kısıtlanması.
Obezitenin Sebep Olduğu Hastalıklar
Obezite, vücutta kronik bir inflamasyon süreci başlatarak çeşitli hastalıklara yol açıyor. Prof. Dr. Yazıcı, bu hastalıkları şu şekilde listeledi:
- Metabolik: Tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, kolesterol ve karaciğer yağlanması.
- Kardiyovasküler: Kalp krizleri ve inmeler.
- Mekanik: Uyku apnesi ve eklem sorunları.
- Psikolojik: Depresyon, kaygı bozuklukları ve sosyal izolasyon.
- Kanser: Hormonla ilişkili kanserler ve bağırsak kanseri dahil 10'dan fazla tür.
Zayıflama İlaçları Doktor Kontrolünde Kullanılmalı
Son dönemde popüler hale gelen yeni nesil zayıflama ilaçları (GLP-1 analogları) hakkında uyarılarda bulunan Prof. Dr. Yazıcı, bu ilaçların mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini belirtti. Türkiye'nin bu ilaçların reçetesiz satılabildiği nadir ülkelerden biri olmasının risk oluşturduğunu vurgulayan Yazıcı, ilaçların sadece bir araç olduğunu, asıl tedavinin beslenme alışkanlığı değişikliği ve egzersiz olduğunu ifade etti.
Obezite Bir İrade Meselesi Değil
Toplumda obezitenin iradesizlik olarak algılanmasının yanlış olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yazıcı, obezitenin kronik bir hastalık olarak kabul edilmesi çağrısında bulundu. "Bu bir irade meselesi değil, kronik bir hastalıktır. Kişilere 'az ye' demek çözüm değil. Aileden başlayarak toplumsal bir empati ve bilinçli mücadeleye ihtiyacımız var" diyerek sözlerini tamamladı.
