İstanbul'da Kuduz Vakalarında Endişe Verici Artış
2025 yılında İstanbul'da kedi, köpek ve diğer hayvanların ısırması veya tırmalaması sonucu tam 123 bin 538 kişi kuduz riski nedeniyle aşı merkezlerine başvurdu. Bu başvuruların yüzde 83'ünün kediler kaynaklı olduğu açıklandı. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü verilerine göre, kentte kuduz vakası en son 2007 yılında görülmüş olsa da, riskli temaslar nedeniyle başvurular alarm seviyesinde.
Kuduz Riski ve Tedavi Süreci
Kuduz hastalığı, köpek, kedi, tilki, çakal ve kurt gibi hayvanların ısırması veya yaralara enfekte salyanın bulaşması, tırmalama gibi yollarla insanlara geçiyor. Kuluçka süresi genellikle 14-90 gün sürerken, klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra ölümle sonuçlanabiliyor. Ancak aşıyla yüzde 100 tedavi edilebilen bir hastalık olarak biliniyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl dünyada 59 bini aşkın kişi kuduz nedeniyle hayatını kaybediyor.
İstanbul'da Vaka Dağılımı ve İlçeler
İstanbul'da en çok temasın yaşandığı ilçe, 8 bin 483 vakayla Kadıköy oldu. Kadıköy'ü 6 bin 429 vakayla Üsküdar, 5 bin 343 vakayla Pendik, 5 bin 314 vakayla Maltepe, 4 bin 993 vakayla Kartal ve 4 bin 815 vakayla Küçükçekmece izledi. Kentte en az vaka ise 646 ile Adalar'da görüldü. Adalar'ı 1264 vakayla Şile ve 1292 vakayla Güngören takip etti.
Başvuruların kaynağına göre dağılım şöyle:
- Kediler: %83 (sahipli ve sahipsiz)
- Köpekler: %16 (sahipli ve sahipsiz)
- Diğer hayvanlar: %1 (sığır, tilki, kurt, çakal vb.)
Aşı Uygulamaları ve Merkezler
Hayvan temasları sonucu kuduz riski olan 123 bin 538 kişiye, kentteki 25 aşı merkezinde 411 bin 432 kuduz aşısı uygulandı. En çok aşı uygulanan yerler:
- Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi: 54 bin 83 aşı
- Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi: 39 bin 826 aşı
- Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi: 29 bin 175 aşı
İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, aşıların Ankara'daki ana depodan çıkışından uygulama anına kadar soğuk zincir sistemiyle takip edildiğini vurguladı.
Uzmanlar Uyarıyor: Erken Müdahale Hayat Kurtarır
Doç. Dr. Güner, kuduzun santral sinir sistemini tutan ölümcül bir hastalık olduğunu belirterek, temas öyküsü bulunan kişilerde hızlı müdahalenin kritik önem taşıdığını ifade etti. "Deri bütünlüğünü bozan yaralanmalarda, tırmıklarda, ısırıklarda en azından profilaktik uygulamaya başlamamız gerekiyor" diyen Güner, İstanbul'da 7/24 hizmet veren 25 kuduz aşı merkezinin bulunduğunu hatırlattı.
Güner, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:
- Sahipsiz hayvanlar, kedi, köpek veya kemirgenlerle temas sırasında yaralanmalardan kaçının.
- Herhangi bir tırmık veya doku bütünlüğünde zedelenme olması halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
- Hızlı profilaksi ve aşılama ile kuduz yüzde 100 önlenebilir, ancak geç kalındığında ölümcül risk oluşur.
Kuduzla mücadelede planlama ve organizasyonun yıllardır sürdüğünü dile getiren Güner, Türk sağlık sisteminin Sağlıkta Dönüşüm Projesi'yle hem tedavi hem de birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli adımlar attığını sözlerine ekledi.
