Bir insan tamamen görme yetisini kaybetmesine rağmen hâlâ gördüğünü söyleyebilir mi? Tıp dünyasında bunun cevabı "evet." Oldukça nadir görülen Anton sendromu, kişinin kör olmasına rağmen görme kaybının farkında olmadığı nörolojik bir durum olarak tanımlanıyor.
Aslında Görmüyorlar Ama Gördüklerini Sanıyorlar
Anton sendromunda kişiler kortikal körlük yaşıyor. Yani sorun gözlerde değil, beynin görsel bilgiyi işleyen bölgelerinde ortaya çıkıyor. Beynin oksipital loblarında meydana gelen ciddi hasarlar nedeniyle kişi teknik olarak göremiyor. Ancak sendromun en dikkat çekici tarafı burada başlıyor: Hastalar çoğu zaman göremediklerini kabul etmiyor. Hatta çevrelerini tarif etmeye çalışabiliyor, odadaki nesneleri gördüğünü iddia edebiliyor.
Tıp Dünyasında Oldukça Nadir Görülüyor
Anton sendromu çok sık rastlanan bir durum değil. Bu nedenle tıp literatüründe çoğunlukla vaka raporları üzerinden inceleniyor. 2024 yılında yayımlanan bilimsel bir inceleme, sendromun hâlâ tam olarak anlaşılamadığını ve nörolojide en sıra dışı farkındalık bozukluklarından biri olarak kabul edildiğini ortaya koyuyor.
Beyin Eksik Görüntüyü Kendi Tamamlıyor ve Görüntü "Üretiyor"
Bilim insanlarına göre bazı hastalar aslında görmedikleri görüntüleri bilinçsiz şekilde "üretiyor." Tıp literatüründe buna "confabulation" adı veriliyor. Yayınlanan vaka raporlarında, hastaların olmayan nesneleri tarif ettiği ya da çevreyle ilgili yanlış açıklamalar yaptığı aktarılıyor.
Hastalar Gerçekten Gördüğüne İnanıyor
Ancak uzmanlar bunun bilinçli bir yalan olmadığını vurguluyor. Beyin, eksik kalan bilgiyi kendi içinde tamamlamaya çalışıyor. Hastalar çevrelerini tarif ederken gerçekten doğruyu söylediklerine inanıyor.
Kişi Göremediğinin Farkına Varmıyor
Kaynaklarda bunun nedeninin, beynin yalnızca görme merkezlerinin değil, kişinin kendi durumunu değerlendirme mekanizmasının da zarar görmesi olabileceği belirtiliyor. Yani kişi sadece görememekle kalmıyor, aynı zamanda göremediğinin farkına da varamıyor. Bilimsel kaynaklara göre Anton sendromu genellikle beynin görme merkezlerini etkileyen ciddi nörolojik hasarlar sonrası ortaya çıkıyor. En yaygın nedenler arasında inme ve damar tıkanıklıkları yer alıyor. Bunun yanı sıra travmatik beyin hasarları da sendroma yol açabiliyor.
Kayıtlara Geçen Bir Anton Sendromu Vakası
2009 yılında yayımlanan bir vaka raporunda, 83 yaşındaki bir kadın hastanın beyninin görme merkezlerini etkileyen bir inme sonrası kortikal körlük geliştirdiği anlatıldı. Ancak hasta buna rağmen görme yetisini kaybettiğini kabul etmedi. Rapora göre hasta çevresini tarif etmeye çalışıyor, gördüğünü söylüyor ve günlük hareketlerine normal şekilde devam etmeye çalışıyordu. Ancak nesnelere çarpması ve yön bulmakta zorlanması, doktorların dikkatini çekti. Uzmanlar bu davranışın Anton sendromunun en dikkat çekici özelliklerinden biri olduğunu belirtiyor.
Haber kaynak: National Library of Medicine, ScienceDirect, Merckmanuals
