Türkiye'nin Yaşlı Nüfusu Hızla Artıyor: 2025'te 9,5 Milyon Kişiye Ulaştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait İstatistiklerle Yaşlılar verilerini kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, 65 ve daha yukarı yaştaki yaşlı nüfus, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken, son beş yılda %20,5'lik önemli bir artış göstererek 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişiye yükseldi. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2020'de %9,5 iken, 2025'te %11,1'e çıktı. Bu oran, nüfusun yaşlanmasının bir göstergesi olarak kabul edilen %10,0 eşiğini aşmış durumda.
Demografik Dönüşüm ve Gelecek Projeksiyonları
Türkiye, küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan demografik dönüşümün içinde bulunuyor. Doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma, sağlık alanındaki gelişmeler ve yaşam süresinin uzaması, nüfusun yaş yapısını değiştiriyor. TÜİK, nüfus projeksiyonlarına dayalı üç farklı senaryo sunuyor:
- Ana Senaryo: Mevcut demografik yapının devam etmesi durumunda, yaşlı nüfus oranının 2030'da %13,5, 2040'ta %17,9, 2060'ta %27,0, 2080'de %33,4 ve 2100'de %33,6 olması bekleniyor.
- Düşük Senaryo: Doğurganlıktaki hızlı düşüşün sürmesi halinde, yaşlı nüfus oranı 2030'da %13,5, 2040'ta %18,2, 2060'ta %28,8, 2080'de %38,5 ve 2100'de %42,8'e çıkabilir.
- Yüksek Senaryo: Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olması durumunda ise, yaşlı nüfus oranı 2030'da %13,4, 2040'ta %17,5, 2060'ta %25,5, 2080'de %29,8 ve 2100'de %28,2 olarak öngörülüyor.
Yaşlı Nüfusun Demografik Özellikleri
Yaşlı nüfusun %44,7'sini erkekler, %55,3'ünü ise kadınlar oluşturuyor. Yaş gruplarına göre dağılım incelendiğinde, 2025 yılında yaşlı nüfusun %62,9'u 65-74 yaş aralığında, %29,3'ü 75-84 yaş aralığında ve %7,8'i 85 ve üzeri yaş grubunda yer alıyor. Ayrıca, 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 8 bin 290 olarak kaydedildi.
Ortanca Yaş ve Bağımlılık Oranlarındaki Artış
Nüfusun yaşlanmasına işaret eden önemli göstergelerden biri olan ortanca yaş, 2020'de 32,7 iken 2025'te 34,9'a yükseldi. Ortanca yaş erkeklerde 34,2, kadınlarda ise 35,7 olarak gerçekleşti. Ana senaryoya göre, ortanca yaşın 2030'da 37,1, 2040'ta 41,4, 2060'ta 48,0, 2080'de 51,5 ve 2100'de 52,2 olması bekleniyor.
Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı ise 2020'de %14,1 iken, 2025'te %16,2'ye çıktı. Bu oranın ana senaryoya göre 2030'da %19,5, 2040'ta %26,5, 2060'ta %45,5, 2080'de %61,9 ve 2100'de %61,6 olacağı tahmin ediliyor.
İllere Göre Dağılım ve Uluslararası Karşılaştırma
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il, %21,7 ile Sinop oldu. Sinop'u %21,1 ile Kastamonu ve %20,0 ile Giresun izledi. En düşük oran ise %3,8 ile Şırnak'ta görüldü. Şırnak'ı %4,5 ile Şanlıurfa ve %4,7 ile Hakkari takip etti. Yaşlı nüfus oranının %10,0 ve üzerinde olduğu il sayısı 62'ye ulaştı.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2025 yılında dünya nüfusunun %10,4'ünü yaşlı nüfus oluşturuyor. En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ülkeler %36,0 ile Monako, %30,0 ile Japonya ve %25,1 ile İtalya olarak sıralanırken, Türkiye 194 ülke arasında 75. sırada yer aldı.
Yaşam Süresi ve Sağlık Verileri
Doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye genelinde 78,1 yıl olarak belirlendi. Erkekler için bu süre 75,5 yıl, kadınlar için ise 80,7 yıl. 65 yaşına ulaşan bir kişinin ortalama beklenen yaşam süresi 18,0 yıl olurken, bu süre erkeklerde 16,3 yıl, kadınlarda 19,6 yıl olarak ölçüldü.
2024 yılında yaşlıların ölüm nedenleri incelendiğinde, %39,9'u dolaşım sistemi hastalıklarından hayatını kaybetti. Bunu %17,2 ile solunum sistemi hastalıkları ve %14,1 ile iyi ve kötü huylu tümörler izledi. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı ise %3,0 olarak kaydedildi.
Hane Yapısı ve Sosyal Durum
2025 yılında Türkiye'deki toplam 26 milyon 977 bin 795 hanenin 7 milyon 46 bin 560'ında en az bir yaşlı fert bulunuyor. Bu, hanelerin %26,1'ine denk geliyor. Yaşlı fertlerin %37,9'u en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ederken, 1 milyon 836 bin 496 yaşlı ise tek başına yaşıyor. Tek başına yaşayan yaşlıların %73,5'ini kadınlar oluşturuyor.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan yaşlıların oranı %22,8 olarak belirlendi. Bu oran yaşlı erkeklerde %21,8, yaşlı kadınlarda ise %23,6. İşgücüne katılma oranı yaşlı nüfusta 2024 yılında %13,1 olurken, çalışan yaşlı nüfusun %56,9'u tarım sektöründe yer alıyor.
Eğitim ve Teknoloji Kullanımı
Yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilenlerin oranı 2024 yılında %88,4 olarak kaydedildi. Eğitim durumuna göre, yaşlı nüfusun %46,7'si ilkokul, %10,4'ü ortaokul veya dengi, %10,4'ü lise veya dengi ve %9,0'ı yükseköğretim mezunu. İnternet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı ise 2020'de %27,1 iken, 2025'te %53,2'ye yükseldi. İnternet kullanımında erkekler (%61,3) kadınlara (%46,1) göre daha yüksek orana sahip.
