Avrupa Birliği Slovakya'yı Muhbir Koruma Kurallarını İhlal Etmekle Suçluyor
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Slovakya hakkında muhbirlerin korunmasına ilişkin AB kurallarının ihlal edildiği gerekçesiyle resmi bir ihlal süreci başlattı. Bu karar, Bratislava yönetiminin Aralık 2025'te kabul ettiği yasal düzenlemenin AB hukukuyla uyumsuz olduğu iddiasına dayanıyor.
Yasa AB Direktifiyle Çelişiyor
Komisyonun yaptığı açıklamada, Slovakya'da yürürlüğe giren yeni düzenlemenin AB Muhbirlerin Korunması Direktifi ile bağdaşmadığı vurgulandı. Söz konusu yasa kapsamında, Slovakya Muhbirleri Koruma Ofisi'nin kapatılması ve kurum yöneticilerinin görev sürelerinin erken sona erdirilmesi öngörülüyor.
Daha da endişe verici olan ise, yeni yasayla getirilen "gözden geçirme mekanizmasının" muhbirlere sağlanan korumanın yetkili makamlar veya savcılar tarafından geri çekilmesine imkan tanıması. Komisyon, bu durumun muhbirlerin güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtti.
Yargı Denetimi Eksikliği Temel Hakları Zedeliyor
Açıklamada ayrıca, muhbirlerin korumasının geri alınmasına ilişkin kararların yargı denetimine tabi olmamasının, AB Temel Haklar Şartı'nda yer alan etkili başvuru hakkını ihlal ettiğine dikkat çekildi. Komisyon, söz konusu endişelerini daha önce Slovak makamlarına ayrıntılı şekilde ilettiğini, ancak buna rağmen düzenlemenin parlamentoda kabul edildiğini ifade etti.
Bu gelişmeler üzerine, AB Komisyonu Bratislava yönetimine resmi bir bildirim mektubu gönderdi ve bir ay içinde yanıt verilmesini beklediğini duyurdu. Slovakya'nın bu süreçte işbirliği yapmaması durumunda ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği belirtildi.
Anayasa Mahkemesi Devreye Girdi
Öte yandan, Slovakya Anayasa Mahkemesi'nin söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girişini anayasal uygunluk denetimi tamamlanana kadar askıya aldığı bildirildi. Bu karar, yasanın uygulanmasını geçici olarak durdurarak AB ile olan gerilimi hafifletebilir.
Ancak, ihlalin tespit edilmesi halinde Slovakya'nın yasayı AB hukukuna uygun hale getirmemesi durumunda, AB Adalet Divanı'na sevk edilebileceği ve para cezası dahil çeşitli yaptırımlarla karşılaşabileceği ifade edildi.
AB Direktifinin Kapsamı ve Önemi
AB'nin muhbir koruma direktifi, 2021 yılında yürürlüğe girmiş olup, aşağıdaki alanlarda AB yasalarının ihlal edildiğini ihbar eden kişilere yüksek düzeyde koruma sağlanmasını öngörüyor:
- Kara para aklamayla mücadele
- Veri koruma
- Birliğin mali çıkarlarının korunması
- Gıda ve ürün güvenliği
- Halk sağlığı
- Çevre ve nükleer güvenlik
Bu direktif, AB'nin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Slovakya'nın yeni yasası ise, bu ilkeleri zayıflatma riski taşıyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği, hem Slovakya'nın iç hukuk düzeni hem de AB ile olan ilişkiler açısından kritik önem taşıyor.
