NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde duyurulan 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmaları, somut projelerle şekillenmeye başladı. Anlaşma ve girişimler, ittifakın hava gücünden insansız sistemlere, füze savunmasından uzay teknolojilerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Yeni projelerde Türkiye de yer alacak.
HALO Girişimine Türk Katkısı
NATO'nun HALO (Hybrid Alliance Layered Operations in Space) girişimi kapsamında Türkiye'nin de aralarında bulunduğu sekiz müttefik ülke, askeri uydularını ortak bir takım uydu mimarisinde buluşturacak. Yaklaşık 4 milyar dolarlık proje füze takibi, uzay tabanlı istihbarat ve güvenli haberleşme alanlarında ittifakın kabiliyetlerini önemli ölçüde artırmayı hedefliyor.
TÜBİTAK Uzay ve ASELSAN'ın Görevleri
TÜBİTAK Uzay tarafından geliştirilecek İMECE-2 ve İMECE-3 uyduları, mevcut İMECE ile birlikte ittifakın yeni nesil uzay gözetleme mimarisinin parçası olacak. ASELSAN ise LEO yörüngesinde güvenli askeri haberleşme uydularının geliştirilmesinde kritik sorumluluk üstlenecek.
İMECE Uyduları Ankara'da Üretilecek
Türkiye'nin bu tabloda doğrudan katkısı ise İMECE'den gelen mühendislik birikiminin yeni uydulara aktarılması olacak. Türkiye, İMECE yer gözlem uydusunu temel alarak 2 yeni yüksek çözünürlüklü uydu geliştirecek. Uydular Ankara'da TÜBİTAK Uzay tarafından üretilecek ve sözleşme değeri 300 milyon doların üzerinde olacak. Üç uydunun birlikte görev yapmasıyla aynı bölgenin yeniden görüntülenme süresi önemli ölçüde kısalacak; sınır güvenliği, askeri hareketlilik, deniz sahalarının izlenmesi, afet yönetimi ve kriz bölgelerinin takibinde çok daha hızlı veri sağlanabilecek.
ASELSAN'a LEO Görevi
Forumda alınan kararlar kapsamında ASELSAN, NATO'nun yeni nesil güvenli LEO (Alçak Dünya Yörüngesi) haberleşme uydularının tasarımında görev üstlenecek. Ayrıca erken ihbar radarları ve Çelik Kubbe Milli Entegre Hava Savunma Mimarisi kapsamındaki projeler için 350 milyon doları aşan yeni sözleşmeler imzalandı.
NATO'nun Uzay Kabiliyetleri Artıyor
Uzmanlara göre HALO girişimiyle birlikte NATO, ilk kez üye ülkelerin ulusal uzay kabiliyetlerini tek bir entegre mimaride birleştirerek uzay tabanlı gözetleme, iletişim ve füze erken uyarı sistemlerinde çok daha dayanıklı ve kesintisiz bir altyapı oluşturmayı hedefliyor.
Diğer Savunma Projeleri
İnsansız hava araçları ve dron tehditlerine karşı NATO Drone Edge girişimi duyuruldu. İttifak, önümüzdeki 5 yılda insansız sistemlere 40 milyar doların üzerinde yatırım yapacak. Müttefik ülkeler ayrıca 2027'ye kadar drone operatörü sayılarını 5 katına çıkarma taahhüdünde bulundu. Zirvenin savunma sanayi forumunda açıklanan projeler arasında özellikle hava nakliye ve erken uyarı kapasitesinin güçlendirilmesi dikkat çekti. Buna göre, Airbus A330 MRTT nakliye ve havadan yakıt ikmali uçaklarının Çok Uluslu Çok Amaçlı Tanker Taşımacılık Filosu'na katılımı resmileşti.
Atmaca Füzeleriyle Katkı
Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 8 müttefik ülke, 26 milyar dolarlık entegre hava ve füze savunma anlaşmasına imza attı. Türkiye, yerden fırlatılan güdümlü füzeler projesine yerli Atmaca seyir füzeleriyle katkı sağlayacak (1.6 milyar dolarlık proje). Savunma Sanayii Başkanlığı ile ROKETSAN arasında Kara ATMACA'nın geliştirilmesine yönelik sözleşme 18 Ağustos 2021'de imzalandı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetini artırmak amacıyla geliştirilen füze; stratejik kara hedefleri, hava savunma sistemi bataryaları ve sabit veya hareketli füze sistemlerine karşı kullanılmak üzere tasarlandı. Yaklaşık 250 kilogram ağırlığında harp başlığı taşıyan Kara ATMACA, görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı başlığı, gelişmiş görev planlama kabiliyeti ve veri bağı üzerinden hedef güncelleme özellikleri sayesinde hedeflerini yüksek hassasiyetle vurabiliyor.
