Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi'nin son şeklinin verilmesi için TBMM'de yoğun hazırlık yapıldığını belirtti. Paket, TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildi ve önümüzdeki günlerde Genel Kurul'da görüşülerek yasalaşması bekleniyor. Cumhurbaşkanı onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından düzenlemeler yürürlüğe girecek.
Paketin Öne Çıkan Maddeleri
Teklifte miras kalan taşınmazların satışı, HAGB uygulamasında değişiklikler, bilirkişilik sistemi ve yargılama süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik düzenlemeler yer alıyor. Ayrıca kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere ceza indirimi getiriliyor.
IBAN Mağdurları Düzenlemesi
Komisyonda kabul edilen düzenleme ile banka hesabını maddi menfaat karşılığında veya başkalarının yönlendirmesiyle kullandıran ancak olayın niteliği bakımından farklı değerlendirilmesi gereken kişiler için ceza indirimi uygulanabilecek. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, "Düzenleme, organize dolandırıcılıkla mücadelede en küçük bir geri adım anlamına gelmemektedir. Yalnızca suça katkısı sınırlı kalan kişiler için ölçülü bir değerlendirme amaçlanmaktadır" dedi.
İnfaz Düzenlemesi ve Af İddiaları
Pakette genel af veya geniş kapsamlı infaz affı bulunmuyor. Sosyal medyada yer alan genel af iddiaları teklifin mevcut içeriğinde karşılık bulmuyor.
İdare Mahkemelerinde Tek Hakim Düzenlemesi
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletiliyor. Konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal ve tam yargı davaları, öğrencilerle ilgili disiplin cezaları, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme ve yolluk işlemleri gibi davalar tek hakimle karara bağlanacak. Vergi mahkemelerinde de 486 bin lirayı aşmayan davalar tek hakimle çözülecek.
Bilgisayarlarda Arama ve El Koyma Değişikliği
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, bilgisayar ve kütüklerinde arama kararı cumhuriyet savcısı tarafından verildiğinde 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Hakim en geç 24 saat içinde karar verecek. Sürenin dolması veya hakimin aksine kararı halinde kopyalar ve çözüm metinleri derhal imha edilecek. Veriler, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yıl sonra cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilecek.
HAGB Düzenlemesi
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasında değişiklik yapıldı. Sanığa yüklenen suçtan dolayı 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası verilmesi halinde HAGB kararı verilebilecek. Sanık 5 yıl denetime tabi tutulacak. HAGB, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında uygulanmayacak.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi
Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek. Sanığın lehine itirazda süre aranmayacak.
Kaçak Sanık Hakkında Kovuşturma
Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkumiyet kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.
Tazminat Hesaplamalarında Değişiklik
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklikle, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiil tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz alacak davası" hükmü yürürlükten kaldırıldı. Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabilecek.
Duruşma Süreleri
Duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. Zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek.
Geçiş Hükümleri
Düzenlemelerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında eski hükümler uygulanacak. İdari yargıda tek hakim düzenlemesi, yürürlük tarihinden sonra açılan davalar için geçerli olacak. Tazminat düzenlemesi ise yürürlük tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller için uygulanacak.
