12. Yargı Paketi, TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilerek Genel Kurul sürecine girdi. Pakette infaz affı bulunmazken, IBAN mağdurlarına yönelik ceza indirimi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasında önemli değişiklikler yer alıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamalarıyla gündeme gelen paket, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen teklif, 30 Haziran'da Genel Kurul'da görüşülmeye başlandı. 14 Temmuz'da Meclis çalışmalarının yeniden başlamasıyla birlikte maddelerin görüşülmesine devam edilecek. Genel Kurul'da kabul edilmesinin ardından Cumhurbaşkanı'nın onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek.
12. Yargı Paketi Maddeleri Neler?
Teklifte öne çıkan düzenlemeler şunlardır:
- Miras kalan taşınmazların satışına ilişkin yeni kurallar.
- HAGB uygulamasında kapsam daraltılması; işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçları HAGB dışında bırakıldı.
- Bilirkişilik sisteminde iyileştirmeler.
- Duruşma sürelerinin kısaltılması ve yargılamaların hızlandırılması.
- IBAN mağdurlarına yönelik ceza indirimi düzenlemesi.
IBAN Mağdurları Düzenlemesi Neler Getiriyor?
Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişiler için ceza indirimi öngörülüyor. Düzenleme, banka hesabını maddi menfaat karşılığında veya başkalarının yönlendirmesiyle kullandıran ancak suçun niteliği gereği farklı değerlendirilmesi gereken kişilere yönelik. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, "Düzenleme yalnızca, suça katkısı banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır" dedi.
İnfaz Düzenlemesi ve Af Var mı?
Pakette genel af veya geniş kapsamlı infaz affı bulunmuyor. Sosyal medyada dolaşan af iddiaları gerçeği yansıtmıyor. Düzenleme, belirli suç tipleri için ceza indirimi ve yargılama süreçlerinde iyileştirme getiriyor.
HAGB Düzenlemesinde Değişiklik
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda HAGB uygulaması yeniden düzenlendi. Sanığa yüklenen suçtan 2 yıl veya daha az hapis cezası ya da adli para cezası verilmesi halinde HAGB kararı verilebilecek. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlisinin 17. madde kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak. Denetim süresi 5 yıl olarak belirlendi.
İdare Mahkemelerinde Tek Hakim Düzenlemesi
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletildi. Konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal ve tam yargı davaları, öğrenci disiplin cezaları, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri ile uyarı cezalarına karşı açılan davalar tek hakimle karara bağlanacak.
Bilgisayar Arama ve El Koyma Düzenlemesi
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, bilgisayar arama ve el koyma işlemlerinde yeni kurallar getirildi. Cumhuriyet savcısının verdiği arama kararı 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Onaylanmaması halinde kopyalar ve çözüm metinleri derhal imha edilecek. El konulan veriler, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 15 yıl sonra yok edilecek.
Kaçak Sanık Hakkında Kovuşturma
Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak sorgusu yapılmamışsa mahkumiyet kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbiri halinde sanık, yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda Değişiklik
Belirsiz alacak davası kaldırıldı. Alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde, talep bir defaya mahsus olmak üzere tahkikat sonuna kadar artırılabilecek. Duruşmalar arası süre 3 ayı geçemeyecek. Ses ve görüntü nakliyle duruşmaya katılımda elle atılan imza şartı aranmayacak.
Tazminat Hesaplamalarında Faiz Düzenlemesi
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklikle, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, bilinen dönem için olay tarihinden, bilinmeyen dönem için karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek. Ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilecek.
Geçiş Hükümleri
Değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar eski hükümlere tabi olacak. İdari yargıda temyiz sınırı ve Danıştay başvurusu yeni kararlar için geçerli olacak. Adli Tıp Kurumu başkan ve üyelerinin görev süresi 4 yıl olarak belirlendi; halihazırda 4 yıl ve üzeri görev yapanların görevi sona erecek.
