Anayasa Mahkemesi (AYM), cinsiyet değişikliğini mahkeme iznine bağlayan Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinin iptal talebini oy birliğiyle reddetti. Karar, biyolojik cinsiyet gerçekliği ile hukuki düzenlemeler arasındaki çizgiye dair önemli tespitler içeriyor.
Sürecin başlangıcı: Antalya mahkemesinin başvurusu
Süreç, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin, Türk Medeni Kanunu'nun 40. maddesinin iptali için AYM'ye başvurmasıyla başladı. Mahkeme, cinsiyetin temelini oluşturan kromozom gerçekliğinin yok sayıldığını belirterek, bu durumun askerlik ve ağır işlerde çalışma gibi anayasal normları tamamen işlevsiz kılacağını savundu.
AYM'nin değerlendirmesi: Kamu düzeni vurgusu
İtirazı esastan inceleyen AYM, cinsiyet değişikliğini mahkeme iznine bağlayan kuralın kamu düzenini korumak adına meşru bir amaca hizmet ettiğine hükmetti. Kararda, cinsiyet değiştirme ameliyatlarının geri dönüşü olmaması sebebiyle sürecin sıkı denetim altında tutulması ve sıradanlaştırılmasının engellenmesi gerektiği vurgulandı.
Mevcut yasanın koşulları
AYM, kanun koyucunun bu radikal müdahaleleri evli olmama, 18 yaşını doldurma ve tıbbi zorunluluk gibi katı şartlara bağladığını hatırlattı. Bireylere keyfi olarak cinsiyet seçme hakkı tanınmadığını ve uygulamanın ancak 'zorunlu hallerde' işletilebileceğini belirten AYM heyeti, mevcut yasanın Anayasa'ya aykırı olmadığına oy birliğiyle karar vererek yerel mahkemenin itirazını reddetti.
