FETÖ, 1990'lı yıllardan itibaren Balkanlar'da eğitim kurumları, vakıflar, dernekler, medya organları ve ticari yapılar üzerinden geniş bir ağ kurdu. Örgüt, birçok ülkede isim değiştirerek faaliyetlerini sürdürürken, 15 Temmuz sonrasında bazı yapılar el değiştirmiş görünse de yönetim kadrolarında örgüt mensuplarının etkisini koruduğu belirtiliyor. Yunanistan ise firari FETÖ mensuplarının Avrupa'ya geçişinde en önemli güzergâhlardan biri.
Romanya'da 14 okul faaliyet gösteriyor
FETÖ'nün Balkanlar'daki en güçlü yapılanmalarından biri Romanya'da bulunuyor. Örgüt, faaliyetlerini gizlemek amacıyla 1993 yılında "Lumina Eğitim Kurumları" adı altında kolej, teknik lise ve mesleki eğitim hizmeti veren bir yapı oluşturdu. Eğitim kurumlarının yanı sıra Türkçe dil kursları aracılığıyla da öğrenci ve insan kaynağı kazanmaya çalışan örgüt, medya faaliyetlerini Rumence ve Türkçe yayımlanan haftalık Zaman Gazetesi üzerinden yürüttü. Kültürel çalışmalarını Tuna Vakfı aracılığıyla sürdüren FETÖ'nün, Romanya genelinde 14 eğitim kurumu faaliyet gösteriyor. Ülkede ayrıca Lumina Eğitim Kurumları Vakfı, Tuna Vakfı ile Diyalog ve Evrensel Değerler Derneği gibi çeşitli yapılanmaları bulunan örgütün Romanya sorumluluğunu firari Fatih Gürsoy yürütüyor.
Bulgaristan'da gazete isim değiştirdi
Bulgaristan'daki FETÖ faaliyetleri 1992'de Zaman gazetesinin yayınlanmasıyla başladı. Ancak örgüt, Sofya ve Filibe'de açtığı bazı özel kurslar ile dil okulları dışında ülkede geniş çaplı yapılanma kuramadı. Bulgaristan'da daha çok Dialog Bulgaria Derneği ile Gül Vakfı (Fondatsiya Roza) üzerinden dinlerarası diyalog çalışmaları ve lobi faaliyetleri yürüten örgüt, Bulgarca yayımlanan haftalık Ümit Dergisi aracılığıyla Türkiye karşıtı içerikler paylaşıyor. Daha önce "Zaman Bulgaria" adıyla yayımlanan gazete ise isim değişikliğine giderek "Haftalık Bakış" adıyla yayın hayatını sürdürüyor. Örgütün Bulgaristan yapılanmasının başında da Şevket İrfanov Şevketov var.
Moldova ve Kosova'da eğitim yapılanması
Moldova'daki FETÖ yapılanması da 1992 yılında eğitim alanı üzerinden başladı. Orizont Okulları adı altında faaliyet gösteren örgüt, ilkokul, ortaokul ve liselerden oluşan 7 eğitim kurumu işletti. Kosova'da ise örgüt faaliyetlerini Gülistan Eğitim Kurumları ile Atmosfera Eğitim ve Kültür Vakfı (AEKV) üzerinden sürdürüyor. Vakıf bünyesinde başta Mehmet Akif adını taşıyan ilkokul, ortaokul ve liseler olmak üzere çeşitli eğitim kurumları faaliyet gösteriyor. Örgütün Kosova yapılanmasının sözde sorumluluğunu, hakkında yakalama kararı bulunan Muhammet Çap yürütüyor.
Yunanistan: FETÖ mensuplarının Avrupa'ya geçiş kapısı
Örgütün Yunanistan'daki eğitim faaliyetleri oldukça sınırlı. Türk azınlığın yaşadığı Batı Trakya'da farklı adlarla İngilizce Türkçe eğitim merkezleri ve dershaneler faaliyet gösterse de bölge halkının mesafeli duruşuyla örgüt umduğunu bulamıyor. Ancak Yunanistan'ın örgüt için apayrı bir önemi var. Ülke 15 Temmuz'dan sonra yurt dışına kaçan FETÖ'cülerin en önemli durak noktası. Yunanistan'daki yerel avukatlarla temas kuran FETÖ'cüler, Meriç Nehri üzerinden Yunanistan'a kaçıyor. Alternatif firar yolu olarak Sakız ve Midilli adalarını da kullanan FETÖ'cüler, Yunanistan'dan Avrupa'ya dağılıyor. Örgütün Yunanistan sorumlusu da Ercivan Özyer.
Bosna Hersek'te okullar kağıt üzerinde el değiştirdi
FETÖ, Bosna Hersek'te de açtığı eğitim kurumları üzerinden yapılanmaya başladı. Örgüt, 1998 yılında Sema Eğitim Kurumları çatısı altında Saraybosna, Zenica, Tuzla, Bihaç ve Mostar'da açtığı okullarla ülkede yapılandı. 15 Temmuz'dan sonra örgüte ait bu okullar önce ABD merkezli Global Education, daha sonra İngiliz Ricmond Park Education'a devredildi. Ancak bu devirler kağıt üzerinde kaldı. Okulların yönetiminde FETÖ'cüler görev aldı. FETÖ'nün Bosna Richmond Park School adı altında 12 eğitim kurumunda 456 çalışan ve 3 bin 580 öğrenci bulunuyor. Yine ülkedeki Burç Üniversitesi de kağıt üzerinde merkezi Londra olan Stirling Education'a ait.
Kuzey Makedonya'da gazete dijitale geçti
Kuzey Makedonya'daki örgütlenmesi 1992 yılına dayanan FETÖ, o yıllarda esnaflar üzerinden sohbet halkalarıyla yapılanmaya başladı. Örgüt kontrolündeki Yahya Kemal College adlı eğitim kurumuyla eğitim alanına giren FETÖ, Arnavutça ve Makedonca bastıkları "Zaman Makedonya" adlı gazeteyle medya sektörüne de el attı. Gazeteyi belediyeler aracılığıyla dağıtıp örgüt propagandası yapan FETÖ, gazeteyi itibar görmemesi üzerine 2019'da kapatıp dijitale geçti. Örgütün esnaf ve iş insanları ayağını oluşturan TUSKON'un Kuzey Makedonya'da "Makedonya Sanayici ve İş Adamları Derneği (MİBA)" var. Kuzey Makedonya sorumlusu ise firari Mehmet Emin Çoban.
Arnavutluk'ta soruşturma başlatıldı
Arnavutluk, FETÖ yapılanmasıyla 1990 yılında tanıştı. 1993'te kurulan Gülistan Vakfı (Fondacioni Arsimor Gulistan) aracılığıyla faaliyete geçirilen okullarla eğitim alanında ülkeye yayılan örgütün en önemli eğitim kurumlarından olan Turgut Özal Eğitim Şirketi ve EPOKA üniversitesi hakkında Tiran Savcılığı tarafından "Arnavutluk ve Arnavutluk dışındaki ekonomik ve mali faaliyetleri ile ilgili kara para aklama suçu" nedeniyle soruşturma başlatıldı. Ülkede sadece eğitimle sınırlı kalmayan FETÖ, 2012'de kurulan Uluslararası Ticaret ve Kalkınma Odası (ACITAD) ile ticaret, Yeni Ufuklar Derneği ile kültür, Prizmi Yayınevi ile basın alanında faaliyet yürüttü. Örgütün Arnavutluk yapılanması sorumlusu da firari Yakup Arslan.
