Kamuoyunun yakından takip ettiği 12. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilerek yasalaştı. Adalet sistemine ilişkin önemli düzenlemeleri içeren pakette infaz hükümlerinden ceza adaletine kadar birçok başlıkta değişiklik yer alıyor.
Mirasçılar Arasında Satış Düzenlemesi
İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklikle, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu usul bir defaya mahsus uygulanacak.
Elektronik Satış Portalında Yenilikler
Elektronik satış portalında yapılacak ilanlarda, satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurması halinde alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar teminattan muaf tutulacak. Açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.
İlanda ayrıca, elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.
İhale Bedelinin Yatırılmaması Durumunda Yaptırımlar
İhale alıcısının en yüksek teklifi verip süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde, alınan teminat iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edilecek, kalan miktar icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödenecek. Süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının satış isteyen alacaklı olması durumunda, muhammen bedelin yüzde 10'u kendi alacağından mahsup edilecek ve bu satış için yapılan masraf kendisi üzerinde bırakılarak borçluya yüklenmeyecek.
Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısından alınan teminat kendisine iade edilmeyerek satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödenecek. Süresi içinde ihale bedelini yatırmayanın paydaş olması durumunda ise alınan teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenecek. Ayrıca, bu kişiye teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası verilecek ve bu ceza Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsil edilmek üzere tahsil dairesine bildirilecek.
Noterlik Evrak ve Defterlerinin İncelenmesi
Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle, noterlik evrak ve defterleri mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmi daireler tarafından ya da konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilecek.
Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek.
Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili merciye elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye gönderecek. Yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve kanunda düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacak.
Danıştay Daire Sayısı Düzenlemesi
Danıştay Kanunu'ndaki değişiklikle, 2016'dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatıldı. Ayrıca, Danıştay daire sayısının azalmayacak olması dolayısıyla boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından 23 Temmuz 2030'a kadar vazgeçilecek.
Pakette Yer Alan Diğer Düzenlemeler
- İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletildi.
- Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri düzenlendi.
- Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak konusunda düzenlemeler yapıldı.
- Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edilebilecek.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönelik değişiklikler yapıldı.
- Geçiş hükümleri düzenlendi.
Kanun'dan İki Madde Çıkarıldı
Genel Kurulda kabul edilen önergeler doğrultusunda, İcra ve İflas Kanunu'na eklenmesi öngörülen Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen bir miktar para ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlara yönelik hüküm ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma" başlıklı hükmünde değişiklik öngören madde düzenlemeden çıkarıldı.
