Kademeli emeklilik düzenlemesi henüz yasalaşmamış olsa da, TBMM gündeminde yer alan teklif ve sivil toplum kuruluşlarının önerdiği tablo, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi olanlar için yaş ve prim şartlarının kademeli olarak uygulanmasını öngörüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Ekonomi Yönetimi tarafından yürütülen etki analizleri devam ederken, Resmî Gazete'de yayımlanmış resmi bir karar bulunmuyor.
Kademeli Emeklilik Teklifi Meclis'e Sunuldu mu?
Muhalefet tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine kademeli emeklilikle ilgili bir kanun teklifi sunuldu. Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olanların emeklilik için gerekli yaş ve prim şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak uygulanması öngörülüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde, EYT kapsamı dışında kalan ve 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar mevcut sisteme göre daha erken emeklilik imkânına kavuşabilecek; ancak kesin yaş, prim günü ve kapsam şartları kanunlaşacak nihai metne göre belli olacak.
Kademeli Emeklilik Ne Zaman Çıkar?
Kademeli emekliliğin ne zaman çıkacağına ilişkin açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor. Konuyla ilgili beklentiler sürse de, yeni bir yasa takvimi veya yürürlüğe giriş tarihi paylaşılmadı. Hürriyet Gazetesi yazarı Noyan Doğan, 22 Nisan 2026 tarihli köşe yazısında okuyuculardan gelen sorular üzerine konuyla ilgili şu bilgileri aktardı: "Hemen hemen her gün hem okuyuculardan hem de eş dosttan kademeli emeklilikle ilgili, 'çıkacak mı, ne zaman çıkacak, kamunun gündeminde mi' şeklinde sorular alıyorum." Doğan, kademeli emekliliğin erken emeklilik olarak algılandığını ancak bunun doğru olmadığını belirtti.
EYT Sonrası Oluşan Mağduriyet
2023'te yapılan EYT düzenlemesiyle Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar emekli olabilirken, 10 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar bu haktan yararlanamadı. Bu durum, iki grup arasında emeklilik yaşında 17-20 yıl fark oluşturdu. Noyan Doğan'ın aktardığına göre, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar kendilerine haksızlık yapıldığını savunarak "Emeklilikte Tarihe Takılanlar" adıyla örgütlendi ve Kademeli Emeklilik Federasyonu'nu kurdu. EYT'nin maliyetine ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sadece 2024 yılında 724 milyar lira olduğunu ve bunun milli gelirin yüzde 2'sine tekabül ettiğini açıkladı.
Kademeli Emeklilik Tablosu ve Beklentiler
Kademeli emeklilikten yararlanmak isteyenler, sigorta başlangıç tarihine bağlı keskin farklılıkların giderilmesini, emeklilik yaşının prim gün sayısının tamamlandığı tarihte bağlanmasını ve yaş şartının kademeli, öngörülebilir ve aktüeryal denge ile uyumlu hale getirilmesini talep ediyor. Önerileri arasında, 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 arasında sigortalı olanların 7000 prim gün ile emekli aylığına hak kazanması yer alıyor. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından önerilen kademeli emeklilik tablosuna göre, sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartları şu şekilde olacak:
- 09.09.1999 – 2000 arası: Kadın 43 yaş / 6.400 prim, Erkek 45 yaş / 6.400 prim
- 2001: Kadın 44 yaş / 6.475 prim, Erkek 46 yaş / 6.475 prim
- 2002: Kadın 45 yaş / 6.550 prim, Erkek 47 yaş / 6.550 prim
- 2003: Kadın 46 yaş / 6.625 prim, Erkek 48 yaş / 6.625 prim
- 2004: Kadın 47 yaş / 6.700 prim, Erkek 49 yaş / 6.700 prim
- 2005: Kadın 48 yaş / 6.775 prim, Erkek 50 yaş / 6.775 prim
- 2006: Kadın 49 yaş / 6.850 prim, Erkek 51 yaş / 6.850 prim
- 2007: Kadın 50 yaş / 6.925 prim, Erkek 52 yaş / 6.925 prim
- 2008: Kadın 51 yaş / 7.000 prim, Erkek 53 yaş / 7.000 prim
Bu tabloya göre, 2020 öncesi sigortalı olanlar 7000 ve 7200 prim güne göre erkeklerde 47, kadınlarda 45 yaşında emekli olabilecekler. Örneğin, 2021 yılında sigortalı olanlar erkek 48, kadın 46 yaşında emekliliğe hak kazanacak. Sigortalı olunan yıla göre emekli yaşı 65'e kadar çıkacak. Ancak bu tablo, henüz yasalaşmamış bir teklifin öngörüsüdür; kesin şartlar, TBMM'de kabul edilecek nihai metinle netleşecektir.
