Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, resmi İngilizce internet sitesini dünyada bir kamu kurumu tarafından ilk kez doğrudan blok zincir altyapısı üzerinden erişime açtı. Başkanlık, bu adımla merkezi sunucu veya üçüncü taraf aracıya bağımlılığı ortadan kaldırdı.
Blok Zincir Üzerinden Erişim
Başkanlık, resmi İngilizce web sitesini herhangi bir merkezi sunucuya ya da üçüncü tarafa bağlı olmadan doğrudan blok zincir altyapısı üzerinden erişime açtı. Vatandaşlar ve uluslararası kullanıcılar, cbiletisim.eth.link adresi üzerinden bu yayına ulaşabiliyor. Bu yayın, Başkanlığın bir yıl boyunca adım adım yürüttüğü dijital dönüşüm sürecinin son halkası oldu.
Yapay Zeka Dönüşümü
Bu noktaya gelinen yol, Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başladı. Strateji doğrultusunda bulut ortamında geliştirilen yetenekler, kısa sürede yüksek güvenlikli, yerli ve kurum içi bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde hassas veriler tamamen yerel ortamda işlenmeye başlandı.
Bu altyapı üzerinde çeşitli yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan, kuruma özel ince ayarlı yerli dil ve görsel-dil modelleri devreye alındı. Çok dilli uluslararası medya izleme sistemiyle duygu analizi, risk ve anomali tespiti ile gerçek zamanlı özetleme yetenekleri sayesinde dezenformasyona karşı çevik bir yapı kuruldu. Kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye erişimi güçlendirildi.
Kurumsal Yapay Zeka Asistanı CibGPT
Kurumun iç belgeleriyle entegre, kapalı devre kurumsal yapay zeka asistanı CibGPT ile personelin kurumsal bilgiye güvenli ve yetkili erişimi sağlandı. Otomatik metin hazırlama, görsel üretim, seslendirme ve çok dilli video oluşturmayı mümkün kılan VLM tabanlı çok modlu çerçeveyle içerik üretimi hızlandırıldı ve operasyonel maliyetler düşürüldü. İlGen kodlama asistanı, kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimiyle yazılım geliştirme süreçlerine katkı sundu. Doğal dili SQL'e çeviren ULAK entegrasyon aracıyla da teknik olmayan personelin karmaşık kurumsal veri tabanlarını kolayca sorgulaması mümkün hale geldi.
Açık Kaynak Ekosisteminde Paylaşım
Başkanlık, teknolojik birikimini kamu yönetimi ve akademi dünyasıyla paylaşmak için Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi'ni yayımladı. Ayrıca, dünyanın en büyük yapay zeka ve makine öğrenmesi topluluk platformlarından Hugging Face'te resmi kurumsal profil oluşturan Türkiye'deki ilk kamu kurumu oldu. İlk katkı olarak, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından derlenen 2.810 doğrulama kaydından oluşan Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri seti paylaşıldı. CC-BY-4.0 lisansıyla erişime açılan bu veri seti, araştırmacıların ve geliştiricilerin dezenformasyon tespitine yönelik modeller geliştirmesini desteklemeyi amaçlıyor.
Blok Zincirde Kalıcı Arşiv ve Dağıtık Kimlik
Başkanlık, dijital arşivlerinin kalıcılığını ve değiştirilemezliğini güvence altına almak için blok zincir teknolojisini kamu süreçlerine dahil etti. Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarındaki 130 resmi yayın, IPFS protokolüyle dağıtık ağlarda kalıcı olarak arşivlendi. Bu yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan Ethereum blok zincirine işlendi. Başkanlık, Ethereum ağı üzerinde kendi kurumsal akıllı sözleşmesini devreye aldı ve kurumsal dijital kimliği olarak cbiletisim.eth ENS alan adını tescil etti.
Bu model, kamu iletişiminde somut avantajlar sunuyor: Başkanlık tarafından yayımlanan herhangi bir dijital duyuru ya da belgenin gerçekliği, merkezi bir sunucuya gerek kalmadan blok zincir üzerinden şeffaf ve kriptografik olarak doğrulanabiliyor. Kurumsal kimlik, merkezi bir noktaya bağlı olmadan korunarak sahteciliğe ve alan adı ele geçirme girişimlerine karşı güvence altına alınıyor.
Uluslararası İlgi
Başkanlığın blok zincir alanındaki çalışmaları uluslararası ölçekte ilgi gördü. Web3 ve dağıtık teknolojiler alanında faaliyet gösteren geliştirici toplulukları ile teknoloji ekosistemi, bir kamu kurumunun şeffaf ve dağıtık bir yayın modelini hayata geçirmesini yakından takip etti. Çalışma, dünyanın farklı yerlerindeki teknoloji topluluklarından ilgi ve destek gördü.
Vizyon
Başkanlık, yapay zeka ve blok zincir teknolojilerinin entegrasyonunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Veri güvenliği ve kamu güvenini önceleyen yaklaşımla, atılan her adımın bir öncekinin üzerine inşa edildiği bu süreci sürdürmeyi planlıyor.
