İngiltere Başbakanı Keir Starmer, parlamentoda düzenlenen 'Tarihi Zorunlu Evlat Edindirme' oturumunda, 1949-1976 yılları arasında on binlerce bebeğin annelerinden zorla alınarak evlatlık verilmesi uygulaması için devlet adına resmi özür diledi. Starmer, bu uygulamanın 'İngiltere tarihinde bir leke' olduğunu söyledi.
Başbakan: Çocuklar Zorla ve Zorbalıkla Alındı
Starmer, sabah Başbakanlık Ofisi 10 Numara'da çocuğu elinden zorla alınan anneler ve bebekken başka ailelere verilmiş kişilerle bir araya geldiğini aktardı. Çocuğu zorla elinden alınan kadınların ifadelerini okumakta güçlük çektiğini belirten Starmer, 'On binlerce anne, çocuk ve ailenin yaşadığı şeyler hiç yaşanmamalıydı. Bu bizim tarihimizde bir lekedir. Çoğu genç yaştaki korumasız ve destekten mahrum annenin zorla, zorbalıkla, duyguları yanlış yönlendirilerek, başka seçenekleri olmadığına inandırılarak çocuğu elinden alındı.' dedi.
Sorumluluk Devlet Kurumlarında
Yaşananların birkaç vakadan ibaret olmadığını vurgulayan Starmer, devlet organları, yerel yönetimler, inanç kurumları, sağlık sistemi ve sosyal hizmet kurumlarının bu süreçte suçu bulunduğunu ifade etti. Starmer, söz konusu yapıların insan hayatını öncelemesi gereken ve toplumdan güç alan kurumlar olmasına rağmen 'vicdansızca, rıza dışı ve insan onuruna uygun olmayan' bir eylemde bulunduğunu söyledi.
Uygulamanın Boyutları
Zorunlu evlat edindirme işlemlerinin büyük oranda 1949-1976 döneminde yapıldığını hatırlatan Starmer, bu yıllarda çoğu kiliselere bağlı anne ve bebek sığınma evlerinde kalan kadınların şiddet, baskı ve kötü koşullarda yaşamaya zorlandığını anlattı. İngiltere Kilisesi'nin daha önce yaptığı açıklamada, bu dönemde İngiltere ve Galler'deki kiliseye bağlı sığınma evlerinde tahmini olarak 185 bin evlilik dışı doğum gerçekleştiği belirtilmişti.
Özür ve Cesaret Çağrısı
Kadınların suçluluk duyarak ve insani muameleyi hak etmediği düşüncesiyle yaşadığını belirten Starmer, şunları kaydetti: 'Bu özür, bu duyguları yok etmeyecek ancak biraz da olsa yardım edecektir. Bunu, parlamentoda bulunan, izleyici galerisinde bizi dinleyen, ülkenin neresinde olursa olsun yaşananlardan etkilenen ancak hala yaşadıklarıyla ilgili konuşamayan herkese söylüyorum. Umarım özür açıklamam başınıza gelenleri anlatmanız için cesaret verir. Bu utanç, sizin değil, hiçbir zaman sizin olmadı, utanç bizimdir. Tüm ülke adına yaşananlardan etkilenen herkese içtenlikle ve derinden özür dilediğimizi söylemek istiyorum.'
Göçmenler de Mağdur
Starmer, bugün artık yetişkin olan zorla evlatlık verilmiş kişiler arasında göçmenler bulunduğunu da ifade ederken, bu kişilerden Debbie Iromlou isimli kadının, 'Kendi ırkıma karşı ırkçı görüşlerle büyütüldüm.' dediğini aktardı.
Devletin Sorumluluğu ve Yeni Adımlar
Ailelerini bulmak isteyen babaların sesini duyuramadığı, çocuğunu arayan annelerin çeşitli baskılara maruz kaldığı, evlatlık verilen çocukların baskı ya da şiddete maruz kaldığı ortamlarda bulunduğunu ifade eden Starmer, 'Söz konusu kötülük, devletin eylemleri ve ihmalleriyle daha da ağırlaştı.' dedi. Devletin bu uygulamayı fonladığını ve kolaylaştırdığının altını çizen Starmer, 'Devlet, yapılan kötülüğe bir son vermedi. Devlet, bu sistemi fonladığı ve yasal hale getirdiği için sorumluluk taşımaktadır. Devlet, anneleri, çocukları ve aileleri zarar görmekten korumamıştır. Bu sistematik başarısızlık için de gerçekten özür dilerim.' diye konuştu.
Çocukların gerçek ailelerini bulmak istediklerinde önlerine engeller çıkarıldığına dikkati çeken Starmer, özür dilemek dışında ailelere gerekli bilgilere ulaşacakları bir arşiv tarama sistemi kuracakları bilgisini verdi. Bu şekilde 100 yıllık belgelerin taranabileceğini vurgulayan Starmer, elinde belge bulunan tüm yerel yönetim, kuruluş, vakıf ve hayır kurumlarına 'taleplerle hızlı şekilde ilgilenme' emri verileceğini kaydetti.
Bölgesel Hükümetler ve Kilise
Starmer, İskoçya ve Galler bölgesel hükümetlerinin dilediği özrü de takdir ettiğini, Kuzey İrlanda'da başlayan inceleme sürecini memnuniyetle karşıladığını bildirdi. İngiltere Kilisesi de daha önce uygulamadaki rolü nedeniyle özür dilemişti. Canterbury Başpiskoposu Sarah Mullally, haziranda yaptığı açıklamada, 'İngiltere Kilisesi'ne bağlı kurumlardaki geçmiş evlat edindirme uygulamaları nedeniyle pek çok insanın yaşadığı ve hala taşıdığı acı, travma ve damgalanma nedeniyle samimiyetle özür diliyoruz.' demişti.
