Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 15 Temmuz Anma Töreni'nde yaptığı konuşmada, "Türkiye'nin son 10 yılda savunma sanayinden ekonomiye, güvenlikten dış politikaya elde ettiği tüm başarıların arkasında FETÖ'nün tasfiyesi vardır" sözleri, sektörün 2017'den bu yana geçirdiği yapısal dönüşümü yeniden gündeme taşıdı. Erdoğan'ın vurgusu, Türkiye'nin stratejik özerklik kazanma yolundaki adımlarının bir özeti olarak değerlendiriliyor.
Rakamlarla Dönüşümün Anatomisi
Türk savunma ve havacılık sanayisi, 2017'de 1 milyar 824 milyon dolar olan ihracatını 2025'te 10 milyar 54 milyon dolara çıkararak 5,5 kat artırdı. Toplam ihracat içindeki payı ise aynı dönemde %1,16'dan %3,67'ye yükselerek 3 kat büyüdü. Bu veriler, sektörün küresel pazarda stratejik ortak konumuna evrildiğini gösteriyor.
Yükselişin Üç Temel Sütunu
İstikrarlı Büyüme ve 2020 Dönemeci
2017-2019 arasında yıllık ortalama %40 büyüme yakalanırken, 2020'de pandemi nedeniyle %26,1'lik bir düşüş yaşandı. Ancak sektör, 2021'den itibaren yeniden atağa kalkarak dayanıklılığını kanıtladı.
Çarpan Etkisi: 2021 ve Sonrası
2021'den itibaren yıllık ortalama %30'un üzerinde büyüme gerçekleşti. İHA/SİHA, zırhlı kara araçları, mühimmat ve deniz platformlarındaki yerlilik oranının artması ihracat portföyünü çeşitlendirdi. 2024'te 7 milyar 154 milyon dolarla rekor kırılırken, 2025'te 10 milyar dolar barajı aşıldı.
Hizmet İhracatının Stratejik Değeri
Türkiye, ürün satışının ötesinde bakım, onarım, eğitim ve teknoloji transferi gibi hizmet ihracatında da küresel paydaş haline geldi. 2019'da 327 milyon dolar, 2024'te 420 milyon dolara ulaşan hizmet ihracatı, yüksek katma değerli alanlardaki stratejik ortaklığı ortaya koydu.
Ekosistem Dönüşümü ve Beyin Göçünün Tersine Dönmesi
Başarının temel dinamiği, artan ihracat rakamlarının ötesinde köklü bir ekosistem dönüşümüdür. 10 yıl önce sınırlı sayıda firmanın taşıdığı sektör, bugün yüzlerce KOBİ ile yüksek teknoloji üretim merkezine dönüştü. Eskiden yurt dışına giden nitelikli mühendislik gücü, KAAN, İHA/SİHA gibi yerli projelere yönelerek beşeri sermayenin geri kazanılmasını sağladı.
Ambargoların Katalizör Etkisi
Türkiye'ye uygulanan örtülü veya açık ambargolar, sektörün kendi kendine yetme refleksini tetikleyerek katalizör etkisi oluşturdu. Bugün Türk İHA/SİHA doktrini, dünyada savunma literatürünü değiştirecek güce ulaştı. Birçok ülke, kendi ordu yapılanmasını Türk teknolojileri ışığında revize etmeye başladı.
Geleceğe dönük projeksiyonlarda, İHA teknolojileri, yapay zekâ ve dijital savaş mimarileriyle Türkiye'nin yazılım ve algoritma ihracatçısı vizyonu öne çıkıyor. Savunma sanayisi, stratejik güvenlik ve teknolojik bağımsızlığı garanti altına alan bir şemsiye haline gelecek.
