TÜİK Kadın İstatistiklerini Açıkladı: Nüfus Dengesi ve Yaşam Süreleri
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "İstatistiklerle Kadın 2025" çalışmasının sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Verilere göre, Türkiye nüfusunun yüzde 49,98'ini kadınlar, yüzde 50,02'sini ise erkekler oluşturuyor. Kadın nüfusu 43 milyon 32 bin 734 kişi olarak kaydedilirken, erkek nüfusu 43 milyon 59 bin 434 kişi olarak belirlendi. İlginç bir şekilde, kadınlar ile erkekler arasındaki nüfus dengesi 60 yaş ve üzeri gruplarda kadınlar lehine değişiklik gösteriyor. Özellikle 90 yaş ve üzeri nüfusta kadınların oranı yüzde 69,7'ye ulaşıyor.
Kadınlar Erkeklerden Ortalama 5,2 Yıl Daha Uzun Yaşıyor
Hayat tablolarına göre, Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarda bu süre 80,7 yıl iken, erkeklerde ise 75,5 yıl olarak kaydedildi. Bu verilere dayanarak, kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı ortaya çıktı. Bu fark, sağlık ve sosyal faktörlerin etkisini gözler önüne seriyor.
Eğitim Düzeyinde Önemli Artışlar Kaydedildi
Ulusal Eğitim İstatistikleri'ne göre, 25 yaş ve üzeri nüfusta en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı yıllar içinde önemli ölçüde arttı. Bu oran 2008 yılında yüzde 75,1 iken, 2024 yılında yüzde 92,6'ya yükseldi. Kadınlarda ise aynı dönemde yüzde 67,5 olan oran, yüzde 88,3'e çıktı. Ayrıca, 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi de artış gösterdi. Türkiye genelinde ortalama eğitim süresi 2011'de 7,3 yıl iken, 2024'te 9,5 yıla ulaştı. Kadınlarda ortalama eğitim süresi ise 6,4 yıldan 8,8 yıla yükseldi.
Akademide Kadınların Payı Artıyor
Yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunlarının toplam nüfus içindeki oranı da dikkat çekici biçimde arttı. 2008'de yüzde 9,1 olan yükseköğretim mezunu oranı, 2024'te yüzde 25,2'ye yükseldi. Aynı dönemde yükseköğretim mezunu kadınların oranı yüzde 7,1'den yüzde 23,6'ya çıktı. Yükseköğretim istatistiklerine göre, üniversitelerde görev yapan profesörler arasında kadınların oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken, 2024-2025 döneminde yüzde 34,9'a yükseldi. Aynı dönemde kadın doçent oranı ise yüzde 32,2'den yüzde 43,3'e çıktı.
İş Gücüne Katılım Oranları ve Eğitimin Etkisi
2024 yılında 15 yaş ve üzeri nüfusta iş gücüne katılım oranı yüzde 54,2 olarak hesaplandı. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72 oldu. Kadınların iş gücüne katılımında eğitim düzeyinin belirleyici bir rol oynadığı görülüyor. Okuryazar olmayan kadınlarda iş gücüne katılım oranı yüzde 14,6'da kalırken, lise mezunu kadınlarda yüzde 38,5'e, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde 68,7'ye çıktı.
Kadınların Siyasetteki Temsili Artıyor
Kadınların kamu ve diplomasi alanındaki temsili de son yıllarda artış gösterdi. Kadın büyükelçi oranı 2011'de yüzde 11,9 iken, 2025 itibarıyla yüzde 28,4'e yükseldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre ise 2025 yılı sonunda mecliste görev yapan 592 milletvekilinin 118'i kadın oldu. Böylece mecliste kadın milletvekili oranı yüzde 19,9'a ulaştı. Bu gelişmeler, kadınların toplumsal hayatta daha fazla yer aldığını gösteriyor.
