Pandemi sonrası uzaktan çalışma düzeni kalıcı hale gelirken, çalışanlar arasında 'gizli seyahat' trendi yaygınlaşıyor. Çalışanlar, işverenlerine haber vermeden farklı şehirlerde veya ülkelerde çalışarak hem işlerini sürdürüyor hem de seyahat keyfi yaşıyor. Ancak bu durum, hukuki ve mesleki riskleri de beraberinde getiriyor.
Gizli Seyahat Nedir?
Gizli seyahat, çalışanların işverenlerini bilgilendirmeden, normalde bulundukları yerden farklı bir konumda uzaktan çalışması anlamına geliyor. Bu, bir saat uzaklıktaki yazlık evden başka bir şehre, hatta farklı bir ülkeye kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Çalışanlar, işlerini aksatmadıkları sürece konumlarını bildirme gereği duymuyor.
Neden Tercih Ediliyor?
Gizli seyahat savunucuları, bu uygulamanın çalışanların moralini ve yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığını belirtiyor. Çalışanlar, seyahat nedenlerini patronlarına açıklama ve onay alma stresinden kurtuluyor. Ayrıca tükenmişlik sendromuyla mücadelede de etkili bir yöntem olarak görülüyor.
Hukuki Riskler ve İşveren Açısından Durum
Habertürk.com Sosyal Güvenlik Yazarı Ahmet Kıvanç'a göre, İş Kanunu'nun 14. maddesine dayandırılan uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı yapılması gerekiyor. Bu sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve işin yapılacağı yer belirleniyor. Kıvanç, "Evden çalışan işçinin yer değişikliğini işverene bildirmesi gerekir. Aksi takdirde işçi, çalışma yerini terk ettiği gerekçesiyle tazminatsız işten çıkarma gibi tatsız durumlarla karşılaşabilir" uyarısında bulunuyor.
İş Kazası ve SGK Hakları
Kıvanç, yer değişikliğinin işverene yazılı bildirilmesinin iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli olduğunu vurguluyor. Örnek olarak, evde çalışan bir işçinin elektrik akımına kapılıp yaralanması durumunda SGK'dan sürekli iş göremezlik geliri alabileceğini, ancak işverene haber vermeden gidilen yerde aynı kaza olursa işçinin hiçbir hak iddia edemeyeceğini belirtiyor.
Uzaktan Çalışma Sözleşmesinin Önemi
Uygulamada birçok işletme, evden çalışan işçilerle normal iş sözleşmesi yapıyor. Kıvanç, evden çalışan işçilerle işveren arasında mutlaka uzaktan çalışma sözleşmesi yapılması gerektiğini, bu sözleşmenin hem işçiyi hem de işvereni koruduğunu söylüyor. Sonuç olarak, gizli seyahat cazip görünse de iş sözleşmesini geride bırakmamak ve işvereni bilgilendirmek büyük önem taşıyor.
