Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Türk Grubu’nda yer almak istediği öğrenildi. Bu talep, hakkında bulunan fezlekeler nedeniyle yeni bir hukuki tartışmayı da beraberinde getirdi. AKPM üyeleri, milletvekilliğinden farklı olarak Avrupa Konseyi hukukundan kaynaklanan bir dokunulmazlığa sahip. Ancak bu koruma, Türkiye’deki fezlekeleri otomatik olarak ortadan kaldırmıyor.
AKPM Üyeliği ve Dokunulmazlık Koruması
Bir milletvekilinin Türkiye’deki dokunulmazlığı kaldırılmış olsa bile, AKPM üyeliğinden kaynaklanan dokunulmazlığı devam edebiliyor. Bu korumanın kaldırılması için AKPM’nin ilgili organlarının devreye girmesi gerekiyor. Son kararı ise AKPM Genel Kurulu veriyor.
Fezlekeleri Ortadan Kaldırmaz
Özel’in AKPM üyesi olması, Türkiye’de daha önce işlenmiş ve AKPM göreviyle ilgisi bulunmayan bir fiil nedeniyle hazırlanan fezlekeleri ortadan kaldırmayacak. Dolayısıyla AKPM üyeliği, Özel açısından mevcut fezlekeler konusunda doğrudan bir ‘yargılanamazlık’ sağlamıyor. Ancak AKPM göreviyle bağlantılı bir işlem yapılması veya bu görevin yürütülmesini engelleyecek bir adım atılması halinde Avrupa Konseyi’nin dokunulmazlık kuralları devreye girebilecek.
Siyasi Takip Şüphesine Bakılacak
AKPM, bir milletvekili hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın siyasi faaliyetlerini engellemek amacı taşıyıp taşımadığını da değerlendiriyor. “Fumus persecutionis” olarak adlandırılan siyasi takip şüphesi bu değerlendirmede önem taşıyor. Bu nedenle Özel açısından olası bir süreçte sadece fezlekenin bulunması değil, fezlekenin hangi fiile ilişkin olduğu, fiilin ne zaman işlendiği ve AKPM göreviyle bağlantısının bulunup bulunmadığı da dikkate alınacak.
AKPM’ye Nasıl Üye Olunuyor?
AKPM üyeliği için milletvekilinin bireysel başvurusu yeterli değil. Türkiye’nin AKPM delegasyonu, TBMM’deki siyasi partilerin sandalye dağılımına göre belirleniyor. Türkiye’nin AKPM’de 18 asil, 18 yedek üyesi bulunuyor. 2023 seçimlerinden sonra CHP’ye ayrılan 5 koltukluk kontenjandan üçü, Yeni Parti’nin ana muhalefet konumuna gelmesiyle Yeni Parti’ye geçti.
Yeni Parti’nin AKPM’de görev alacak isimleri belirlemesi gerekiyor. Belirlenen isimler daha sonra TBMM Başkanlığı’na bildiriliyor. AKPM üyeliği için ayrıca Genel Kurul’da oylama yapılmıyor. Siyasi partilerin belirlediği isimler, gerekli şartları taşıyıp taşımadıkları yönünden değerlendirildikten sonra Genel Kurul’un bilgisine sunuluyor.
