ABD-İran Ateşkesinde Trump'tan Tek Taraflı Uzatma Kararı
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan geçici ateşkesin sona ermesine kısa bir süre kala, iki haftalık ateşkesi tek taraflı olarak uzattığını duyurdu. Bu karar, tarafları yeniden müzakere masasına döndürmek için yoğun diplomatik temasların sürdüğü kritik bir dönemde geldi.
Trump'ın Açıklamaları ve Gerekçeleri
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "İran hükümetinin ciddi biçimde bölünmüş olduğu gerçeği göz önüne alındığında, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in talebi üzerine, İran liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı durdurmamız istendi" ifadelerini kullandı. Başkan, bu nedenle ordusuna ablukayı sürdürmesi ve hazır kalması talimatı verdiğini belirterek, ateşkesin teklif sunulana ve görüşmeler sonuçlanana kadar uzatıldığını açıkladı.
Bu açıklama, ABD-İran hattında karmaşık gelişmelerin yaşandığı bir günün ardından geldi. Trump daha önce CNBC'ye yaptığı açıklamada, ateşkesi uzatmak istemediğini ve ABD'nin "harika bir anlaşma" elde edecek güçlü konumda olduğunu savunmuştu.
İran'dan Sert Tepki: "Sürpriz Saldırı İçin Zaman Kazanma Oyunu"
Trump'ın kararına İran cephesinden sert tepki geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın kişisel danışmanı Mehdi Muhammedi, ateşkes uzatmasını "sürpriz bir saldırı için zaman kazanma oyunu" olarak niteledi. Muhammedi, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Kaybeden taraf şart dikte edemez. Kuşatmanın sürmesine askeri karşılık verilmelidir" dedi.
Kalibaf ise Trump'ı, müzakere masasını "teslimiyet masasına çevirmeye çalışmakla" suçladı. Sosyal medya paylaşımında, "Tehdit gölgesinde müzakereyi kabul etmiyoruz" diyen Kalibaf, İran'ın "sahada yeni kartlarını göstermeye hazırlandığını" ifade etti.
Pakistan'ın Arabuluculuk Rolü ve Abluka Gerilimi
Sürecin ana arabulucularından biri olan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump'a teşekkür ederek, "Pakistan, çatışmanın müzakere yoluyla çözümü için samimi çabalarını sürdürecektir" dedi. Ancak, İran devlet televizyonundan yapılan açıklamada, şu ana kadar İran'dan hiçbir heyetin İslamabad'ı ziyaret etmediği belirtildi.
ABD donanmasının İran limanlarına yönelik sürdürdüğü abluka, ikinci tur görüşmelerin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor. İran, müzakerelerin yeniden başlaması için ablukanın sona erdirilmesi gerektiğini savunurken, Trump ve Hazine Bakanı Scott Bessent ablukanın süreceğini açıkladı. Bessent, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Birkaç gün içinde Harg Adası'ndaki depolama kapasitesi dolacak ve kırılgan İran petrol kuyuları kapanmak zorunda kalacak" ifadelerini kullandı.
Son Gelişmeler ve Gelecek Beklentileri
Trump'ın ulusal güvenlik ekibiyle yaptığı toplantıda, İran üzerindeki baskının sürdürülmesi amacıyla ablukanın devam ettirilmesine karar verildiği bildirildi. Bu adımın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatarak elde etmeye çalıştığı stratejik avantajı azaltmayı amaçladığı belirtiliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Hürmüz Boğazı'nın açıldığını duyurmasından sadece bir gün sonra boğazın kapatıldığını açıklaması, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun üst düzey isimlerinin, Trump'ın İran'ın nükleer programı da dahil temel konularda teslim olduğu imasına öfkelendiği ifade edildi.
Bu gelişmeler ışığında, ABD-İran arasındaki ateşkesin süresi ve müzakerelerin geleceği belirsizliğini korurken, tarafların tutumlarındaki sertlik diplomasi sürecini zorlaştırıyor.
