ABD-İran Müzakereleri İslamabad'da Tıkandı: Hürmüz Boğazı'nda Abluka Tehdidi Devam Ediyor
Ortadoğu'da enerji tedarik zincirlerini derinden sarsan ve 40 gün süren ABD-İsrail ittifakı ile İran arasındaki gerilim, diplomatik kanallarda devam ediyor. Geçtiğimiz cumartesi günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilen üst düzey müzakereler, 21 saat sürmesine rağmen somut bir uzlaşı sağlayamadı. Ancak taraflar, diplomatik görüşme kapılarını açık tutmayı sürdürüyor.
Karşılıklı Suçlamalar ve Sert Söylemler
İslamabad'daki görüşmelerin ardından taraflar, anlaşmaya varılamamasını birbirlerine yükledi. ABD heyeti, İran'ın Washington'un öne sürdüğü olmazsa olmaz taleplerde hiçbir esneklik göstermediğini, bu nedenle uzlaşıya ulaşılamadığını açıkladı. Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde "Uzlaşıya birkaç adım kaldığını" belirterek, "İslamabad mutabakatına yaklaşırken aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık" ifadelerini kullandı.
Trump'tan Abluka Emri ve Hürmüz Boğazı Tehditleri
ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından tehdit diline geri döndü. İranlı liderlerin büyük kısmının kaybına rağmen anlaşmaya yanaşmadığını iddia eden Trump, ABD ordusunun İran'a ait tüm limanlara tam kuşatma uygulayacağını ve Hürmüz Boğazı'nda İran Devrim Muhafızları tarafından döşenen mayınları temizleyeceğini duyurdu. "Kuvvetlerimiz, boğazdaki mayınları temizleyecek ve bize ateş açan her İranlı öldürülecek. Hürmüz'den tüm giriş çıkışları kapatacağız" diyen Trump, İran'a vergi ödeyen gemileri piyasadan uzaklaştırmakla da tehdit etti.
Trump'ın verdiği sürenin dolmasıyla birlikte, Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, ABD'nin ablukayı uygulamak için 15'ten fazla savaş gemisini bölgeye konuşlandırdığını bildirdi. Ablukanın başlaması sonrasında, Hürmüz Boğazı yönündeki iki tanker rota değiştirerek geri döndü. Trump, ablukanın ardından yaptığı açıklamada, "Dün Hürmüz Boğazı'ndan 34 gemi geçti, bu, boğazın aptalca kapanmasının başladığından beri açık ara en yüksek rakam" dedi.
İkinci Müzakere Oturumu Bekleniyor
WSJ'nin ABD'li istihbarat kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Trump'ın tehditlerine rağmen diplomatik kanallar hâlâ açık. Haberde, müzakerelerin ikinci oturumunun birkaç gün içinde yapılmasının beklendiği kaydedildi. Ancak, Trump'ın "tam kapsamlı" bir saldırı ihtimali de değerlendirilirken, bölgedeki istikrarsızlığın artma riski ve Başkan'ın uzun süreli çatışmalardan kaçınma eğilimi nedeniyle bunun pek olası görülmediği belirtildi.
Hürmüz ve Nükleer Program: Temel Anlaşmazlık Noktaları
İslamabad müzakerelerinde, ABD tarafının ısrarla talep ettiği ancak İran'ın reddettiği iki temel konu öne çıktı:
- Hürmüz Boğazı'nın tam kapasiteyle açılması
- Tahran'ın nükleer programından vazgeçmesi
Fox News'in haberine göre, ABD yönetimi bu taleplere ek olarak, İran'ın Hamas, Hizbullah ve Husiler'e verdiği desteğin kesilmesini de istedi. ABD heyetinin başkanı ve Trump'ın yardımcısı JD Vance, "Asıl gerçek şu ki; nükleer silah arayışında olmayacaklarına ve hızlı bir şekilde nükleer silah elde etmelerini sağlayacak araçların peşine düşmeyeceklerine dair kesin bir taahhüt görmemiz gerekiyor" açıklamasını yaptı.
İran'dan Sert Yanıt: "Hiçbir Tehdide Boyun Eğmeyiz"
İran cephesinde ise yetkililer, Arakçi'nin uzlaşıya yakın oldukları yönündeki açıklamalarına rağmen tavizsiz bir tutum sergiliyor. İran heyetinin başkanlığını yapan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz" diyerek, "Eğer savaşırsanız savaşırız ve eğer mantıkla yaklaşırsanız, biz de mantıkla karşılık veririz. Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz" mesajını verdi. Bu ifadeler, Tahran'ın hem diplomatik hem de askeri seçeneklere hazır olduğunu gösteriyor.
