ABD-İran Görüşmeleri İslamabad'da Başladı: Trump'tan 'Hazırız' Mesajı
Dünyanın gözü, ABD ve İran arasındaki kritik müzakereler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'a çevrildi. İki ülke heyetlerinin, bölgesel gerilimleri azaltmayı hedefleyen görüşmeler için İslamabad'a ulaştığı ve müzakerelerin başladığı bildirildi. Pakistan'ın arabuluculuk rolü üstlendiği bu tarihi buluşma, uluslararası diplomasi çevrelerinde merakla takip ediliyor.
Trump'tan Açıklama: Yeniden Başlamaya Hazırız
ABD Başkanı Donald Trump, NewsNation'a yaptığı açıklamada İran ile görüşmelerin başladığını doğrulayarak, küresel petrol taşımacılığının Hürmüz Boğazı'na alternatif yollar aradığını ifade etti. Trump, İran'ın "başarısız bir ülke" olmaya devam ettiğini savunurken, boğazın "çok uzak olmayan bir gelecekte" yeniden açılacağı öngörüsünde bulundu. Müzakerelerin olumsuz sonuçlanması durumunda ABD'nin "yeniden başlamaya" hazır olduğunu vurgulayan Trump, "Hazırız" mesajını verdi.
Kritik Zirve ve Pakistan'ın Arabulucu Rolü
Pakistanlı kaynaklar, ABD ve İran arasındaki görüşmelerin Pakistanlı aracılar yoluyla başlatıldığını belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile gerçekleştireceği görüşme için geldiği İslamabad'da Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi. Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, görüşmeye Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar ile İçişleri Bakanı Muhsin Muhsin Nakvi'nin de katıldığı kaydedildi.
Açıklamada, "Her iki heyetin de yapıcı bir şekilde görüşmeye olan bağlılığını takdir eden Başbakan, bu görüşmelerin bölgede kalıcı barışa doğru bir kilometre taşı olmasını umduğunu ifade etti" denildi. JD Vance'e, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner'in eşlik ettiği öğrenildi.
İran'dan Güvensizlik Mesajı ve Sembolik Eylem
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İslamabad'da gerçekleşecek görüşme öncesi ABD'ye duydukları güvensizliği açıkça dile getirdi. Erakçi, "ABD'ye tam güvensizlikle müzakareye giriyoruz" ifadesini kullanarak, müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret etti.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin, müzakerelere katılmak üzere İslamabad'a geldiği uçakta dikkat çeken bir görüntü yaşandı. Uçağa, ABD'nin Minab kentindeki bir ilkokula gerçekleştirdiği saldırıda hayatını kaybeden çocukların fotoğrafları, çantaları, ayakkabıları ve beyaz güller konuldu. Galibaf, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda "Bu uçuştaki yol arkadaşlarım" diyerek bu sembolik eyleme dikkat çekti.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırı başlattığı 28 Şubat'ta Minab kentindeki bir ilkokula Tomahawk füzesi isabet etmiş, saldırıda çoğu çocuk olmak üzere en az 168 kişi yaşamını yitirmişti.
İran'dan Sert Uyarı ve Koşullar
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, Pakistan'da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine ilişkin sert bir uyarıda bulundu. Arif, "İslamabad'da 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak" dedi.
"Eğer İslamabad'da 'önce ABD diyenlerin temsilcileriyle' müzakere edersek dünya için faydalı bir anlaşmaya ulaşılması mümkün olabilir" diyen Arif, "Ancak 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak" ifadelerini kullandı. Arif ayrıca, anlaşma sağlanamaması halinde ülkesinin savunmasını kararlı şekilde sürdüreceğini ve bunun dünya için daha maliyetli bir durum olacağını vurguladı.
Heyetler İslamabad'da ve Görüşme Detayları
Pakistanlı bir hükümet yetkilisi, Vance ve diğer heyet üyelerini taşıyan 3 uçağın İslamabad yakınlarındaki Nur Han Hava Üssü'ne iniş yaptığını bildirdi. Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada da söz konusu heyetin İslamabad'a ulaştığı ve karşılama heyetinde Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar'ın da yer aldığı belirtildi.
Kaynaklar, Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın ayrı ayrı Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'le görüşeceğini aktardı. Görüşmeler için Şerif'in konutu dahil birkaç mekanın hazırlandığını belirten kaynaklar, görüşmenin Türkiye saatiyle 13.00'te başlamasının planlandığını ifade etti.
Söz konusu ziyaret, 2011'den bu yana herhangi bir ABD başkan yardımcısının Pakistan'a yaptığı ilk ziyaret olma özelliği taşıyor. ABD ile müzakereleri yürütecek İran Meclis Başkanı Kalibaf başkanlığındaki heyet ise dün akşam saatlerinde İslamabad'a ulaşmıştı.
Geçici Ateşkes ve Bölgesel Dinamikler
ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da saat 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.
"İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad'da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi. Türkiye, Pakistan ve Mısır'ın, ABD-İran arasındaki mesaj alışverişinin sürmesi ve sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdiği öğrenildi.
Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsrail yönetimi ise uzlaşmaya Lübnan konusunun dahil olmadığını savunarak, Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Bu gelişmeler, İslamabad'daki müzakerelerin bölgesel barış açısından ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
