ABD-İran Görüşmeleri Umman'da Başlıyor: Taraflar ve Konular Belli Oldu
Washington ile Tahran arasında son bir aydır yükselen gerilimin ardından, tüm gözler bugün Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleşecek olan kritik görüşmelere çevrildi. İki ülke, Haziran 2025'teki İsrail-İran çatışmalarından bu yana ilk kez resmi düzeyde bir araya geliyor. Görüşmelerin ana gündem maddesinin İran'ın nükleer programı olması beklenirken, bölgesel istikrar ve güvenlik konularının da masada yer alacağı ifade ediliyor.
Kimler Katılacak ve Hangi Konular Ele Alınacak?
İran tarafını Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin temsil etmesi beklenirken, ABD tarafında ise Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un liderlik yapacağı belirtiliyor. Witkoff'un yanında, eski Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'in de görüşmelere katılma ihtimali bulunuyor. Görüşmeler öncesinde İranlı yetkililer, diplomasiye açık olduklarını ancak baskı ve güç kullanımıyla müzakere yürütmeyeceklerini vurguladılar.
Konulara ilişkin olarak, İran görüşmelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalması gerektiğini savunurken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio daha kapsamlı bir yaklaşım benimsedi. Rubio, anlamlı bir anlaşma için balistik füze kapasitesi, terör örgütlerine verilen destek ve insan hakları gibi konuların da ele alınması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, bölge ülkelerinden diplomatların İran'a uranyum zenginleştirmenin durdurulması ve füze kullanım taahhütleri gibi öneriler sunduğu bildirildi.
Gergin Arka Plan ve Beklentiler
Son dönemde yaşanan gelişmeler, görüşmelerin ne denli kritik olduğunu ortaya koyuyor. Haziran 2025'teki çatışmalarda ABD'nin İran'ın nükleer tesislerini bombalaması ve İsrail'in hava savunma sistemlerini hedef alması, taraflar arasındaki güven bunalımını derinleştirdi. Ayrıca, İran'da 2025 sonunda başlayan protestolar sonrasında ABD'nin askeri hazırlıklara girişmesi, gerilimi daha da tırmandırdı.
Görüşmeler öncesinde çok az detay paylaşılması, tarafların temkinli yaklaştığını gösteriyor. İran devlet haber ajansı IRNA, Bakan Arakçi'nin Maskat'a ulaştığını duyururken, üst düzey danışmanlardan destek mesajları geldi. ABD tarafında ise Witkoff ve Kushner'in bölgedeki temaslarına devam ettiği, Katar ve Abu Dabi'de görüşmeler yaptıkları aktarıldı.
Uzmanlar, bu görüşmelerin bölgedeki istikrar açısından dönüm noktası olabileceğini belirtiyor. Ancak, tarafların beklentileri arasındaki farklılıklar ve geçmişte yaşanan güven sorunları, müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor. Sonuçların hem bölgesel dengeler hem de küresel güvenlik açısından önemli etkileri olacağı öngörülüyor.
