ABD-İran Görüşmelerinde Olumlu Hava: Müzakereler Devam Edecek
ABD ve İran arasındaki gerginlikte uzlaşı sağlama amacıyla Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirilen dolaylı görüşmeler, olumlu bir atmosferde sona erdi. İki ülke heyetleri, müzakereleri sürdürme kararı alarak ülkelerine dönerken, önümüzdeki hafta yeniden bir araya gelmeyi planlıyor.
Trump'tan İyimser Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, Maskat'taki görüşmeleri "çok iyi" olarak nitelendirdi ve İran'ın yeni bir anlaşma yapma konusunda istekli olduğunu belirtti. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, "İran anlaşma yapmak istiyor gibi görünüyor ve bunu çok istiyorlar. Ama her şeyden önce, nükleer silah olmayacak." ifadelerini kullandı.
Başkan Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'den oluşan ABD müzakere ekibinin İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yürüttüğü görüşmelerin yüksek temsilciler düzeyinde gerçekleştiğini vurguladı. Trump, anlaşma sağlanamaması durumunda sonuçların sert olacağı uyarısında bulunarak, tarafların haftaya yeniden bir araya geleceğini duyurdu.
Arakçi: Çok İyi Bir Başlangıç
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise görüşmeleri "çok iyi bir başlangıç" olarak değerlendirdi. Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti." dedi.
Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Arakçi, görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde fikir birliği olduğunu ifade etti. İranlı bakan, Haziran 2025'te müzakereler devam ederken İsrail ve ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, öncelikle güvensizliğin üstesinden gelinmesi gerektiğini söyledi.
ABD'den İran'a Ticari Yaptırım Kararnamesi
Görüşmeler devam ederken, ABD Başkanı Trump, İran'dan doğrudan veya dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkelerin ürünlerine ek gümrük vergisi uygulanabilmesini öngören bir başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararnameye göre:
- ABD, İran'dan mal veya hizmet alan ülkeleri belirleyecek.
- Bu ülkelerden ithal edilen ürünlere yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanabilecek.
- Kararname 7 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Beyaz Saray, kararnamede İran hükümetinin eylemlerinin ABD ulusal güvenliğine yönelik olağanüstü tehdit oluşturmaya devam ettiğini belirtti.
Gerilimin Arka Planı ve Diplomasi Süreci
ABD ile İran arasındaki gerilim, ocak ayında İran'da patlak veren protesto gösterileriyle yükselmişti. Trump'ın protestoculara destek mesajları ve askeri seçeneği gündeme getirmesi, tansiyonu artırmıştı. Ancak Tahran yönetiminin protestoculara yönelik idam kararını durdurması üzerine, Trump askeri seçeneği askıya aldığını duyurmuştu.
Bu gelişmelerin ardından, nükleer program ve bölgesel güvenlik kaygılarını içeren ihtilafı çözmek üzere diplomasi yeniden devreye girdi. İki ülke arasında Türkiye'nin önerisiyle önce İstanbul'da bir görüşme yapılacağı duyurulmuş, ancak toplantı yeri daha sonra İran'ın talebiyle Maskat'a alınmıştı.
Umman'ın arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmeler, savaş senaryolarının konuşulduğu bir gündemden müzakere sürecine dönüş sağladı. Tarafların olumlu mesajlarla ayrılması, uluslararası kamuoyunda iyimser bir hava yarattı. Önümüzdeki hafta planlanan yeni görüşme turu, sürecin nasıl ilerleyeceği konusunda belirleyici olacak.
