ABD-İran Müzakerelerinde Diplomasi Trafiği: Maskat'ta İkili Görüşme Kararlaştırıldı
ABD ile İran arasında dün yaşanan yoğun diplomasi trafiği, müzakerelerin formatı ve yeri konusunda baş döndürücü gelişmelere sahne oldu. İki ülke, yarın Umman'ın başkenti Maskat'ta masaya oturmaya hazırlanıyor. Ancak bu karar, Türkiye'nin bölge ülkelerinin katılımıyla İstanbul'da kurulmasını önerdiği müzakere masasının İran tarafından reddedilmesinin ardından geldi. İran, görüşmelerin 'ikili format'ta yapılmasını talep etti.
ABD'nin 'Ya Bu Şartlarla Ya da Hiç' Yanıtı ve Geri Adım
Dün Axios'a konuşan üst düzey kaynaklar, Amerikan yönetiminin İran'ın bu teklifini ilk etapta geri çevirdiğini bildirdi. ABD'li yetkili, "Kendilerine (İran) 'ya bu şartlarla ya da hiç' dedik, onlar da 'o zaman hiç' yanıtını verdi" ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da konuya ilişkin açıklamasında, "Görüşmenin Türkiye’de olması planlanmıştı ve bu süreçte yer almak isteyen birçok ortak tarafından organize edilmişti. Dün İran tarafından buna razı olmadıklarını ifade eden çelişkili haberler gördüm" dedi.
Trump'tan Hamaney'e Sert Mesaj ve Protestoculara Destek
ABD Başkanı Donald Trump, müzakerelerin nerede yapılacağı konusundaki belirsizliğe ilişkin soruları yanıtlarken, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'e sert bir mesaj gönderdi. Trump, "Onun (Hamaney'in) çok endişelenmesi gerek. Evet, endişelenmesi gerek. Bildiğiniz gibi onlar bizimle müzakere ediyorlar" şeklinde konuştu. İran'daki protestocularla ilgili bir soruya ise ABD Başkanı, "Göstericilerin arkasındayız" cevabını verdi.
Maskat'ta Anlaşma Sağlandı: Görüşme Tarihi ve Saati Belli Oldu
İlerleyen dakikalarda ise hem Tahran hem de Washington'dan müzakerelerin Maskat'ta yapılması konusunda anlaşıldığı haberi geldi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, İran'la müzakerelerin 6 Şubat Cuma günü Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleştirileceği duyuruldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de görüşmelerin Cuma günü saat 10.00'da yapılmasının planlandığını bildirdi.
İran'da Reformistlerden 'Oyun Bitti' Çıkışı ve Protestoların Etkisi
İran’da devam eden protestolar, ABD ile askeri gerilimi artırmanın yanı sıra ülke içindeki ihtilafları da yeniden canlandırdı. 1979 yılındaki devrimden beri hakim olan rejimde reforma gidilmesini savunan eski cumhurbaşkanları ve üst düzey yetkililer, başta dini lider Ali Hamaney olmak üzere yönetimden gerekli reformların yapılmasını talep etti.
2009'daki protestolara (Yeşil Hareket) öncülük eden eski muhalif lider Mir Huseyn Musevi, "Artık yeter. Oyun bitti. Silahlarınızı indirin ve halkı dinleyin" ifadelerini kullandığı bir açıklama yayınladı. Musevi’nin açıklamasına 400 reformist aktivist de destek verdi.
Eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de rejime çağrı yaparak, "Artık göstermelik reformlar değil gerçek reformlar yapılmalı" dedi. Eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ise, "Cumhuriyetçiliği ve adaleti tüm boyutlarıyla kucaklayan ve adaleti sağlayan bir İslamcılığa dönüş" çağrısında bulundu. Bu gelişmeler, İran'ın iç dinamiklerinin müzakereler üzerindeki potansiyel etkisini gözler önüne seriyor.
