Orta Doğu'da hem diplomasi hem de çatışma trafiği hız kesmeden sürüyor. ABD ve İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerde anlaşmaya yaklaşıldığı yönünde açıklamalar gelirken, Washington yönetimi Tahran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. İran'ın ABD'ye ait bir İHA'yı düşürdüğü iddiası gündem yaratırken, CENTCOM bu iddiayı yalanladı. Bölgede gerilim yüksek seyrini korurken, gözler bir yandan cephedeki gelişmelere diğer yandan Washington-Tahran hattındaki kritik temaslara çevrilmiş durumda.
Vance: Anlaşmaya çok yakınız
The Hill gazetesinin haberine göre, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Maryland eyaletindeki Joint Base Andrews Havalimanı'nda İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin gazetecilere açıklama yaptı. Vance, ABD ve İran müzakerelerinde İran'ın nükleer programına ilişkin bazı pürüzlerin devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya çok yakın olduğunu söyledi. Müzakerelerde İran'ın nükleer kapasitesi dahil bazı konularda fikir alışverişinde bulunulduğunu aktaran Vance, nükleer konuyla ilgili birkaç mesele olduğunu belirterek, yüksek oranda zenginleştirilmiş stoklar ve zenginleştirme sorununa dikkat çekti. En azından şu ana kadar iyi niyetle müzakere ettiklerini düşündüklerini ve bazı ilerlemeler kaydettiklerini ifade etti.
ABD Başkan Yardımcısı, müzakerelerde ilerleme sağlamayı umduklarını belirterek, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşmayı onaylayacak noktaya gelmesinin mümkün olduğunu ancak bunun henüz netleşmediğini ifade etti. İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılıp çıkarılmayacağına ilişkin sorulara doğrudan yanıt vermeyen Vance, bu konuda bazı ayrıntıların çözülmesi gerektiğini ve bunun zaman alacağına vurgu yaptı. Vance, yakın zamanda bir anlaşmaya varılıp varılamayacağına ilişkin, bu sorunları masaya yatırıp çözüme kavuşturabileceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz, ancak bunun için biraz daha ilerleme kaydetmemiz gerekiyor. Bunu başaracağımızı garanti edemem, ama şu anda bu konuda oldukça iyimserim görüşünü paylaştı.
ABD ve İran'ın anlaşmaya vardığı öne sürülmüştü
Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve isimleri açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırılan haberde, ABD ile İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin yapılması için 60 günlük bir anlaşmaya vardıkları iddia edilmişti. Mutabakat için Trump'ın onayının beklendiği bildirilmişti. Haberde, söz konusu mutabakat metninde, ilk aşamada Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacağı ve buna karşılık ABD'nin de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağı bilgisi verilmişti.
Irak, Kuveyt'e yönelik saldırıları kınadı
Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, kardeş Kuveyt'in füze ve İHA saldırılarına maruz kalmasını kınadıklarını ve bölge ülkelerinin güvenlik ve istikrarını tehdit edebilecek tüm eylemleri reddettiklerini ifade etti. Açıklamada ayrıca, gerilimin azaltılması ve bölgesel güvenlik ile istikrarın güçlendirilmesi için itidal çağrısında bulunularak, tırmanmadan kaçınılmasının önemine dikkat çekildi. Krizlerin çözümünde diyalog ve diplomatik yolların esas alınması gerektiği kaydedilen açıklamada, Irak'ın şiddetin yayılmasını önlemeye yönelik tüm bölgesel ve uluslararası girişimleri desteklediği aktarıldı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Kuveyt'i balistik füzeyle hedef aldığını ve füzenin Kuveyt ordusu tarafından engellendiğini bildirmişti.
ABD: İran'ın hava aracımızı düşürdüğü iddiası doğru değil
İran ordusuna ait hava savunma sistemlerinin Buşehr kenti yakınlarında ABD'ye ait bir İHA'ya müdahalede bulunduğu yönündeki haberlere ABD'den yanıt geldi. ABD Merkez Komutanlığı'ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, İran'ın ABD'ye ait bir hava aracını düşürdüğünü iddia ettiği belirtilerek, hiçbir ABD hava aracının düşürülmediği ve tüm hava araçlarının yerinin belli olduğu ifadeleri kullanıldı.
Lübnan'da bayramın ikinci gününde 28 kişi öldü
Lübnan resmi haber ajansı NNA haberlerine göre, İsrail'in şu ana kadar Lübnan'ın çeşitli bölgelerine 99 hava saldırısı ile 9 topçu saldırısı gerçekleştirdi. Saldırılarda aralarında kadın, çocuk ve askerlerin bulunduğu 28 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. İsrail'in saldırıları, 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen sürerken, bombardımanlar sonucu onlarca ev ve iş yeri yıkıldı. Saldırılardan biri Nebatiye kentindeki bir camiyi hedef aldı. İsrail ordusu ayrıca Sur kentindeki bazı mahalleler için iki ayrı tahliye uyarısı yayımladı. Tarihi dokusu ve kültürel mirasıyla bilinen kentte birçok bölgenin ağır hasar aldığı aktarıldı.
Lübnan'ın güneyinde yoğun bombardıman
Saldırıların büyük bölümü Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye, Sur, Bint Cubeyl, Merciiyyun ve Sayda bölgelerinde gerçekleşti. Nebatiye kent merkezi ve çevresine düzenlenen en az 57 hava saldırısında çok sayıda konut ve ticari bina yıkıldı. Zifta-Deyr ez-Zehrani yolunda motosikleti hedef alan saldırıda 2 Lübnan askeri hayatını kaybetti. Cibşit beldesinde bir aracı hedef alan saldırıda Bangladeşli bir işçi, eşi ve çocukları yaşamını yitirirken, Sur kentindeki çeşitli saldırılarda da sivillerin öldüğü ve yaralandığı bildirildi. Sayda'ya bağlı Adlun otoyolunda yerinden edilmeye çalışılan bir aileyi hedef alan saldırıda anne, baba ve iki çocuk dahil 6 kişi öldü. Sayda kentindeki çok katlı bir binaya düzenlenen saldırıda ise aralarında kadın ve çocukların bulunduğu 5 kişi yaşamını yitirdi, 21 kişi yaralandı.
Beyrut yakınlarında konut hedef alındı
Lübnan'ın orta kesiminde yer alan Aley ilçesine bağlı Şuveyfat kentindeki bir apartman dairesine düzenlenen saldırıda bir kadın, bebeği ve Suriyeli bir çocuk olmak üzere 3 kişi öldü, 15 kişi yaralandı. Doğu Lübnan'daki Batı Bekaa bölgesinde bulunan Sahmar beldesi de hava saldırılarının hedefi oldu.
ABD İran'a yönelik yeni yaptırımlar açıkladı
ABD Hazine Bakanlığından yapılan açıklamada, Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisinin (OFAC), İran'ın askeri petrol satışlarına karşı ek adımlar attığı bildirildi. Bu satışların, İran'ın silahlı kuvvetlerinin yeniden inşasını finanse etmesine ve ABD ile bölgedeki ortaklarına yönelik tehditlerini sürdürmesine imkan verdiği belirtilen açıklamada, İran ordusunun bir dizi paravan şirket aracılığıyla İran ham petrolünü satarak gelir sağladığı ifade edildi. Açıklamada, İran Genelkurmay Başkanlığının petrol satış kolu olan Sepehr Energy Jahan firmasının petrol ihracatını gerçekleştirebilmek için büyük ölçüde gölge filo gemilerine ve paravan şirketlere bağımlı olduğu belirtilerek, bu kapsamda çeşitli şirketlerin yaptırım listesine eklendiği bildirildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Hazine Bakanlığının İran ve ordusunu ABD müttefikleri ile Orta Doğu'daki ortaklarını tehdit etmek için ihtiyaç duyduğu finansal kaynaklardan mahrum bırakmak amacıyla İran'ın petrol satışları üzerindeki baskıyı artırmaya devam edeceğini belirtti. İran hükümetinin silahlı kuvvetlerini ve askeri yeteneklerini yeniden inşa etmek amacıyla petrol gelirlerini artırmasına izin vermeyeceklerini ifade etti.
Basra Körfezi'nde ABD İHA'sı düşürüldü iddiası
İran devlet televizyonu, Basra Körfezi kıyısındaki Buşehr eyaletinin Cem kentinde bir patlama sesi duyulduğunu bildirdi. Patlama sesinin hava savunma sistemlerinin düşman hava araçlarına müdahalesinden kaynaklandığı aktarıldı. Konuya ilişkin devlet televizyonuna konuşan Cem Kaymakamı Mesud Tengistani, Cem semalarında Silahlı Kuvvetler tarafından bir hava aracı düşürüldüğünü söyledi. Tengistani, şu anda kentte durumun sakin olduğunu belirtti. Fars Haber Ajansı da bölgedeki kaynaklarına dayandırdığı haberinde, hava savunma sistemlerinin Basra Körfezi üzerinde bir hava aracını vurduğunu ve aracın Basra Körfezine düştüğünü bildirdi.
İsrail Lübnan'daki bir sağlık merkezine saldırı düzenledi
İsrail ordusu, ABD'de İsrail ve Lübnan askeri heyetleri arasında gerçekleştirilecek güvenlik görüşmeleri öncesinde Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail savaş uçakları ateşkese rağmen Sur kentine bağlı Marub beldesine hava saldırısı düzenledi. Saldırıda yaralananlar olduğu belirtildi. İsrail'in ayrıca Sur'a bağlı Deyr Kanun en-Nehr beldesinde bulunan bir sağlık merkezini de hava saldırısıyla hedef aldığı kaydedildi.
İran'dan belirli hedeflere füze saldırısı
İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansının haberinde, birkaç dakika önce İran Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin güney bölgelerinden belirli hedeflere füze atışı yaptığı belirtildi. Bu füzelerin tam hedefinin henüz bilinmediği ancak bazı kaynakların Fars Körfezi sularında bir çatışma olasılığından bahsettiği ifade edildi. Haberde, Basra Körfezi kıyısındaki Buşehr ve Hürmüzgan eyaletlerinde patlama sesleri duyulduğuna dair haberlerin doğrulanmadığı aktarıldı. Diğer yandan İran Ordusu Hava Savunma Komutanlığı Kontrol Merkezi de konuya ilişkin yayımladığı yazılı açıklamada, Bender Abbas kentinde patlama meydana geldiğine dair haberlerin doğru olmadığını bildirdi. Açıklamada, patlamaların kaynağının denizden geldiği ve donanma ile koordinasyon kurmadan Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan gemilere uyarı atışı yapıldığı aktarıldı.
İsrail ABD-İran anlaşmasından endişe ediyor
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Washington ile Tahran arasında uzlaşıldığı öne sürülen mutabakat metni İsrail'in işgalini sürdürdüğü Lübnan'da kalıcı bir ateşkesi içerebileceği endişelerine yol açtı. KAN'a konuşan İsrailli üst düzey bir askeri yetkili, iki ülke arasında üzerinde uzlaşıldığı iddia edilen mutabakat metni çerçevesinde, Beyaz Saray'ın İsrail'den Lübnan'a yönelik hava saldırılarını sonlandırmasını ve ülkenin güneyinde işgal ettiği alanlardan çekilmesini talep edebileceğini belirtti. İsrailli askeri yetkili, insansız hava araçları ve roketlerle gerçekleştirdiği saldırılara rağmen zayıf durumda olduğunu ileri sürdüğü Hizbullah'ın Tahran yönetiminden ABD ile olası bir anlaşmanın Lübnan'da kalıcı ateşkesi de kapsamasına ilişkin yoğun baskı yaptığını söyledi. Öte yandan KAN'ın haberinde, ABD ve İran müzakere heyetlerinin Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe açılması ve 60 gün sürecek bir ateşkesi de içeren metin üzerinde anlaştığı haberlerinin ardından Tel Aviv yönetiminin sessizliğini koruduğuna işaret edildi.
Lübnan'da can kaybı artıyor
İsrail ordusu, 17 Nisan'da yürürlüğe giren ve 17 Mayıs itibarıyla 45 gün uzatılan ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılara ilişkin ölü ve yaralı sayısına dair son verilerini paylaştı. Buna göre, İsrail'in saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı son 24 saatte 55 artarak 3 bin 324'e yükseldi, bu süreçte 10 bin 27 kişi de yaralandı.
