ABD-İsrail-İran Savaşı'nda Kritik Dönüm Noktası: 40. Günde Ateşkes İlan Edildi
ABD ve İran arasında uzun süredir devam eden gerilim, 28 Şubat sabahı İsrail'in ABD ile birlikte İran'ı vurmasıyla sıcak çatışmaya dönüşmüştü. Taraflar arasında yaşanan karşılıklı saldırıların 40. gününde, beklenen gelişme yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'a verdiği sürenin dolmasına saatler kala, iki haftalık bir ateşkesin kabul edildiğini resmen duyurdu.
Trump'tan Tarihi Ateşkes Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini açıkladı. Trump, Pakistan'ın olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiklerini ifade ederek, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." şeklinde konuştu.
İran'dan 10 Maddelik Teklif ve Müzakere Hedefi
İran yönetimi, ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesini hedeflediğini duyurdu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.
Açıklamada, ülke lideri Mücteba Hamaney ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin onayıyla nihai hale getirilmesi için müzakerelerin İslamabad’da yapılmasına karar verildiği belirtildi. İran'ın sunduğu 10 maddelik teklif şu şekilde sıralandı:
- Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
- Direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi
- ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi
- Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması
- İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi
- Tüm birincil ve ikincil yaptırımlar ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının kaldırılması
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının iptal edilmesi
- İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması
- Tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması
- İran'ın bölgedeki hakimiyetinin tanınması
Müzakerelerin 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağı vurgulanan açıklamada, görüşmelerin 15 gün içerisinde tamamlanmasının hedeflendiği, tarafların mutabakatıyla bu sürenin uzatılabileceği kaydedildi. İran yönetimi, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir." ifadelerini kullanarak sert tutumunu sürdürdü.
Pakistan'ın Arabulucu Rolü ve Bölgesel Etkiler
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, "İran ile ABD ve müttefikleri" arasındaki 2 haftalık ateşkesin, Lübnan ve diğer bölgelerde de yürürlüğe girdiğini bildirdi. Şerif, sosyal medya platformundaki paylaşımında, ateşkes kararını "sağduyulu bir adım" olarak tanımlarken, bu konuda ülkelerin liderlerine en derin şükranlarını sunduğunu ifade etti.
Müzakereleri ilerletmek üzere ülkelerin heyetlerini 10 Nisan'da İslamabad'a davet eden Şerif, "Her iki taraf da olağanüstü bir sağduyu ve anlayış sergilemiş ve barış ile istikrarın sağlanması için yapıcı bir şekilde çaba göstermeye devam etmiştir. 'İslamabad Görüşmeleri'nin sürdürülebilir bir barışa ulaşılmasında başarılı olmasını yürekten umuyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Trump'tan İran'a Yönelik Değerlendirmeler
ABD Başkanı Trump, İran'daki askeri hedeflerini gerçekleştirdiklerini savunarak, İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirtti. Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.
Geçmişte ABD ile İran arasındaki ihtilafların neredeyse tamamının mutabakat ile sonuçlandığını kaydeden Trump, "Bu iki haftalık süre, anlaşmanın son halini almasına ve tamamlanmasına imkan verecektir." ifadesini kullandı. Trump ayrıca, Orta Doğu'daki ülkeleri temsilen uzun vadeli bir sorunun çözülmesinin kendisi için bir onur olacağını sözlerine ekledi.
Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimin diplomatik kanallara taşınması açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde İslamabad'da başlayacak müzakerelerin sonucu, tüm dünyanın gözünü üzerine çekecek gibi görünüyor.
