ABD'li yetkililerin NBC kanalına verdiği bilgilere göre, Washington'ın hatalı iletişim stratejisi bölgede büyük bir krize yol açtı. Trump yönetiminin, Hürmüz Boğazı'nda askeri koruma kalkanı oluşturmayı hedefleyen kapsamlı operasyonu diplomatik kanallar yerine sosyal medya üzerinden duyurması, bölge başkentlerinde soğuk duş etkisi yarattı.
Suudi Arabistan ve Kuveyt'ten Sert Tepki
Sürece dair önceden bilgilendirilmemeye sert tepki gösteren Suudi Arabistan yönetimi, ABD güçlerinin Prens Sultan Hava Üssü'nü kullanmasını ve askeri unsurların Suudi hava sahasından geçişini onaylamayacağını Washington'a iletti. Uluslararası basına yansıyan iddialara göre benzer bir diplomatik tepki Kuveyt'ten de geldi; bu ülke de ABD'nin üs kullanımı ve üstten uçuş haklarına erişimine kısıtlama getirdi.
Liderler Arası Görüşme Krizi Aşamadı
Krizin ardından ABD Başkanı Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında gerçekleşen doğrudan temas da mevcut tabloyu değiştirmedi. ABD'li kaynaklar, Washington'ın Körfez'deki kritik hava sahası erişimini bütünüyle yitirme riskini göze alamadığı için operasyonu askıya alma kararı verdiğini belirtiyor.
Strateji Değişikliği ve 'Özgürlük Projesi'nin Durdurulması
Diplomatik tıkanıklığın ardından strateji değiştiren Trump, süreci İran ile yürütülen olası bir diplomasi penceresiyle açıklama yoluna gitti. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın sonuçlandırılıp imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi kısa bir süreliğine durdurulacak" ifadelerini kullandı.
Bölgesel Koordinasyon Eksikliği ve Askeri Yığınak
Washington'ın tek taraflı hamlesi yalnızca Riyad ve Kuveyt'te değil, Katar ve Umman gibi bölgenin diğer kritik aktörlerinde de şaşkınlıkla karşılandı. Süreç hakkında ancak sonradan bilgilendirilen bölge ülkelerinin tepkisi, Ortadoğulu bir diplomatın "ABD bir duyuru yaptı ve ardından bizimle koordinasyon sağladı" sözleriyle somutlaştı. Suudi diplomatik kaynakları ise Trump yönetimiyle temasların sürdüğünü ve Washington ile Tahran arasındaki diplomatik çözüm arayışlarına destek verdiklerini ifade etti.
Sahadaki siyasi belirsizliğe rağmen Pentagon'un bölgedeki hazırlıkları somut bir şekilde ilerledi. ABD Merkez Komutanlığı'nın koordinasyonunda Körfez'e ek gemiler sevk edilirken, savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve yakıt ikmal tankerleri operasyonel düzeyde hazır bekletiliyor. Askeri yetkililer, temel hedefin gemiler üzerinde bir savunma şemsiyesi kurmak olduğunu vurgularken, Amerikan bayraklı iki geminin Hürmüz'den geçiş yaptığı daha önce kamuoyuna yansıtılmıştı.
Washington ve Tahran Hattında 'Anlaşma' Mesajları
Sahadaki çalkantılı sürecin gölgesinde Oval Ofis'te kameralar karşısına geçen Trump, İran ile diplomatik temasların sürdüğüne işaret ederek "Anlaşma yapmak istiyorlar" değerlendirmesinde bulundu. Görüşmelerin olumlu bir eksende ilerlediğini belirten ABD Başkanı, "Son 24 saatte çok iyi görüşmeler yapıldı" ifadelerini kullandı.
Bu ılımlı mesajlara Tahran cephesinden de paralel bir karşılık geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bağhayi, masadaki yeni bir barış teklifini değerlendirme aşamasında olduklarını duyurdu. İran'ın uzlaşmaya sıcak bakmasının arka planındaki temel motivasyonun ülkenin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz olduğu iddia ediliyor. Ürdünlü bir yetkilinin analizi, Tahran'ın mevcut tablodaki direncine dair şu çarpıcı tespiti içeriyor: "İranlıların bunu sürdürecek ekonomik imkanları yok. Ekonomileri çöküyor, maaşları ödeyemiyorlar."
