ABD'nin İran Limanlarına Yönelik Deniz Ablukası Resmen Başladı
ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik tansiyonu daha da yükselten kritik bir deniz trafiği uygulamasını yürürlüğe koydu. CENTCOM tarafından yapılan resmi açıklamanın hemen ardından Başkan Trump, uygulamanın başlama saatini sosyal medya platformu Truth Social üzerinden duyurdu.
Ablukanın Detayları ve Kapsamı
Trump, "ABD, 13 Nisan saat (TSİ) 17:00'da İran limanlarına giriş veya çıkış yapan gemileri abluka altına alacak" ifadesini kullandı. Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilen doğrudan müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve iki haftalık kırılgan ateşkesin tehlikeye girmesinin ardından, ABD tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine yönelik kapsamlı bir deniz ablukası başlattı.
CENTCOM'un sosyal medya üzerinden duyurduğu karara göre, 13 Nisan saat 17.00'den (TSİ) itibaren İran limanlarına giren ve çıkan tüm gemiler denetim ve kısıtlamaya tabi olacak. Uygulamanın Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm İran bağlantılı limanları kapsadığı belirtildi. Açıklamada, ablukanın "tarafsız şekilde" yürütüleceği ve farklı ülkelere ait gemilerin de bu kapsamda değerlendirileceği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı'ndaki Trafik ve İran'dan Sert Tepki
Karar metninde ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışı limanlara giden ya da bu limanlardan gelen gemilerin seferlerinin engellenmeyeceği bilgisi yer aldı. Ancak bu durumun, küresel deniz ticareti açısından kritik bir geçiş noktası olan bölgede tansiyonu önemli ölçüde artırdığı değerlendiriliyor.
ABD tarafı, söz konusu adımın Başkan Trump'ın talimatı doğrultusunda alındığını açıklarken, İran kanadı ise müzakerelerin sürdüğü bir dönemde gelen bu kararı "baskı politikası" olarak nitelendirdi. İranlı yetkililer, daha önce de benzer adımların diplomatik süreci zorlaştırdığını ifade etmişti.
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'na yaklaşan askeri gemilerin ateşkes ihlali sayılarak karşılık göreceğini açıkladı. Halihazırdaki iki haftalık ateşkesin, eğer bozulmazsa, 22 Nisan'a kadar sürmesi bekleniyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, "Yapılacak herhangi bir yanlış hamle düşmanı Hürmüz Boğazı'nda ölümcül bir girdaba hapsedecek" açıklamasında bulundu.
Küresel Ekonomiye Olası Etkileri
Ateşkes devam etse bile, birçok uzman Körfez'den geçen enerji akışının normale dönmesinin zaman alacağını ve bunun da küresel ekonomi için daha yüksek yakıt fiyatları ve artan enflasyon anlamına geleceğini tahmin ediyor. Fox News'a konuşan Trump, petrol fiyatlarının Kasım ayındaki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğini söyledi; bu, savaşın potansiyel siyasi sonuçlarına dair nadir bir kabul olarak yorumlandı.
İran'dan Diplomatik Mesaj ve Müzakere Süreci
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile İran arasında Pakistan'da yürütülen müzakerelerin sona ermesi ve İran heyetinin ülkeye dönmesinin ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan açıklama yaptı. Pezeşkiyan, "ABD hükümeti maksimalist yaklaşımdan vazgeçer ve İran halkının haklarına saygı gösterirse, mutlaka anlaşmaya varmanın yolları bulunacaktır" ifadesini kullandı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran ile yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı. İran medyasında, İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin aşırı talepleri olduğu belirtilmişti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın sanal medya hesabından Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüntüler paylaşıldı. Görüntülerde bir insansız hava aracının (İHA) Hürmüz Boğazı üzerinde gözlem yaptığı görüldü. Açıklamada ise "Tüm trafik, silahlı kuvvetlerin kontrolü altında. Yapılacak herhangi bir yanlış hamle, düşmanı Hürmüz Boğazı'nda ölümcül bir girdaba hapsedecek" ifadeleri kullanıldı.
