ABD'nin İran'a Gönderdiği 15 Maddelik Barış Planı Ortaya Çıktı
ABD basınında yer alan haberlere göre, ABD yönetimi, İsrail ile birlikte 28 Şubat'ta başlattığı İran savaşını sona erdirmek amacıyla Tahran'a 15 maddelik kapsamlı bir barış planı iletti. Planın, Washington ile Tahran arasında kilit arabulucu konumuna gelen Pakistan üzerinden gönderildiği belirtiliyor.
Planın Detayları ve Kapsamı
Konuya yakın iki diplomatın açıklamalarına göre, bu adım Donald Trump yönetiminin savaşın ekonomik sonuçlarıyla mücadele ederken çatışmadan bir çıkış yolu bulma isteğini yansıtıyor. Planın genel hatlarının İran'ın balistik füze ve nükleer programlarını kapsadığı aktarıldı. İsrail ve ABD, 28 Şubat'ta başlayan saldırılarda İran'ın balistik füzelerini, fırlatma sistemlerini, üretim tesislerini ve nükleer programını hedef almıştı.
Yetkililerden birine göre plan, deniz yollarını da kapsıyor. Savaşın başlamasından bu yana İran, Basra Körfezi'ne giriş-çıkış açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin güvenli geçişini büyük ölçüde engelledi. Bu durum küresel petrol ve doğalgaz arzını etkileyerek fiyatların yükselmesine yol açtı.
Arabuluculuk Sürecinde Pakistan, Türkiye ve Mısır'ın Rolü
Yetkililer ayrıca, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Syed Asim Munir'in ABD ile İran arasında başlıca arabulucu haline geldiğini, Mısır ve Türkiye'nin de İran'ı yapıcı bir tutum sergilemeye teşvik ettiğini belirtti. Munir'in, İran Devrim Muhafızları ile yakın ilişkilere sahip olduğu ve bu sayede taraflar arasında mesaj iletebildiği ifade ediliyor.
İranlı ve Pakistanlı yetkililere göre Munir, İran Meclis Başkanı Kalibaf ile temas kurarak Pakistan'ın ABD-İran görüşmelerine ev sahipliği yapmasını önerdi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin savaşı sona erdirmeye yönelik diyalog çabalarını "tam desteklediğini" ifade etti ve uygun görülmesi halinde kapsamlı bir çözüm için görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını belirtti.
Belirsizlikler ve Zorluklar
Planın İranlı yetkililer arasında ne ölçüde paylaşıldığı ve Tahran'ın bunu müzakereler için bir temel olarak kabul edip etmeyeceği belirsizliğini koruyor. Aynı şekilde, İran'a ABD ile birlikte saldıran İsrail'in bu öneriye destek verip vermediği de net değil.
Ancak İran'ın ABD'nin bu girişimine hızlı bir yanıt vermesi zor olabilir. Yetkililere göre üst düzey İranlı isimler kendi aralarında iletişim kurmakta zorlanıyor ve yüz yüze görüşmeleri halinde İsrail’in hedefi olabileceklerinden endişe ediyor. Savaşın ilk gününde İsrail, Tahran'daki bir liderlik yerleşkesini vurarak İran'ın dini lideri Ali Hamaney ve birçok üst düzey yetkiliyi öldürdü.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, diplomatik temasların sürdüğünü doğrularken, "Başkan Trump ve müzakerecileri bu yeni diplomasi ihtimalini değerlendirirken, 'Operation Epic Fury' askeri hedeflere ulaşmak amacıyla kesintisiz devam ediyor" dedi. Öte yandan savaşın kısa vadede sona ereceğine dair bir işaret yok. İsrailli yetkililer çatışmaların haftalarca sürebileceğini ifade ediyor.
